II FZ 12/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 września 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 614/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z 16 września 2019 r., I SA/Wr 614/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę A.W. (dalej: "skarżąca", "strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 29 marca 2018 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. 2. Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem z 21 czerwca 2018 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Na to zarządzenie najpierw wniosła zażalenie, a po zakończeniu postępowania w tym przedmiocie (postanowienie NSA z 3 października 2018 r., II FZ 547/18) i wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 czerwca 2018 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 3 czerwca 2019 r. (doręczonym stronie 19 czerwca 2019 r.) WSA we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 12 marca 2018 r. odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie, pismem z 11 lipca 2019 r. ponownie wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 czerwca 2018 r. Odrzucając skargę sąd pierwszej instancji wskazał, że wezwanie to doręczono stronie 29 lipca 2019 r., z zatem wyznaczony siedmiodniowy termin upływał z dniem 5 sierpnia 2019 r. Wpis nie został uiszczony, a zatem skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. 3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie żądając jego zmiany w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie narusza: - prawo procesowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, poprzez brak podstaw do stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, - art. 6 p.p.s.a. przez brak poinformowania strony o możliwości złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy przy zmianie okoliczności faktycznych oraz braku możliwości wstrzymania postępowania w sytuacji złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy opartego na nowych okolicznościach, - art. 257 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy niezgodnie z obowiązującą normą, - przepisy poprzez wydanie orzeczenia dotyczącego odrzucenia skargi przy opłaceniu skargi tj. niezgodnie z obowiązującą normą, - pomija cały stan uwidoczniony w aktach sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem treści wniosku, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia oceny prawidłowości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 września 2019 r. dotyczącego odrzucenia skargi strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 29 marca 2018 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem - wbrew żądaniom strony (zarzut naruszenia art. 257 p.p.s.a.) - kontrolować postanowienia z 3 czerwca 2019 r. w przedmiocie prawa pomocy. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Prawidłowość samego wezwania do uiszczenia wpisu została potwierdzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2018 r. (II FZ 547/18), którym oddalono zażalenie skarżącej na wspomniane zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu o skargi. Skarżącej nie przyznano również prawa pomocy, o co wnioskowała w odpowiedzi na wezwanie z 5 grudnia 2018 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu. W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie wezwano stronę do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 czerwca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniane powtórne wezwanie doręczono skarżącej w dniu 29 lipca 2019 r. (k. 53 akt). Wpisu od skargi nie uiszczono, a zatem sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Z powołanego przepisu wynika bowiem, że m.in. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zaktualizował się więc skutek procesowy, o którym mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie jej odrzuceniem. Odnosząc się do treści zażalenia wyjaśnić należy stronie, że realizacją wynikającego z art. 6 p.p.s.a. obowiązku niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych, które w sprawie muszą być podjęte były wezwania (z 5 grudnia 2018r. - k. 38 i 11 lipca 2019 r. - k. 51) do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2019 r., II FZ 648/19, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że - wbrew twierdzeniom strony - bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia pozostawałoby wystąpienie przez skarżącą z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Strona nie może bowiem uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu poprzez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienia NSA: z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10; z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13; z 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13; publik. CBOSA). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.