II FZ 119/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. L., J. L. i J. L. na postanowienie Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/GL 558/07 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia oddalić zażalenie.

1. Przewodniczący Wydziału, zarządzeniem z 7 lipca 2010 r. pozostawił bez rozpoznania pismo E. L., J. L. i J. L. z 28 maja 2010 r. 2. Po wpływie zażalenia z 19 lipca 2010 r. na powyższe zarządzenie, Przewodniczący Wydziału, zarządzeniem z 27 lipca 2010 r., wezwał wskazane powyżej osoby do uiszczenia solidarnie wpisu od tego środka odwoławczego w terminie siedmiu dni pod rygorem jego odrzucenia. Zarządzenie, wobec wniesienia na nie zażalenia przez wezwanych, zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 września 2010 r. sygn. akt II FZ 480/10. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia NSA wynika, że J. L. i J. L. nie powinni zostać zobowiązani do uiszczenia wskazanej opłaty, ponieważ w niniejszym postępowaniu nie mają przymiotu strony: ich skarga została odrzucona postanowieniem z 2 lutego 2007 r. 3. Z uwagi na to, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 października 2010 r., E. L. (dalej: skarżąca) została wezwana do uiszczenia wpisu od zażalenia z 19 lipca 2010 r. w terminie siedmiu dni pod rygorem jego odrzucenia. 4. Skarżąca oraz J. L. i J. L. wnieśli zażalenie na to zarządzenie. Zażalenie to zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II FZ 624/10. 5. Przewodniczący Wydziału, zarządzeniem z 11 stycznia 2011 r., wezwał skarżącą do wykonania zarządzenia z 12 października 2010 r., w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia z 19 lipca 2010 r. Wezwanie to doręczono skarżącej 14 stycznia 2011 r. Wskazano w nim, iż zarządzenie z 12 października 2010 r. jest prawomocne; zawarto również pouczenie o niedopuszczalności wniesienia na nie zażalenia. 6. Wpis od zażalenia z 19 lipca 2010 r. nie został uiszczony. 7. Skarżąca oraz J. L. i J. L. wnieśli 17 stycznia 2011 r. (data oddania pisma w urzędzie pocztowym) pismo, w którym zawarli m.in. następujące stwierdzenie: "domaganie się od Nas opłaty jest nie właściwe i nie stosowne, gdyż to organy winny ponieść te koszty, a tym bardziej osoba wszczynająca to postępowanie, gdzie inicjatorem tego jest organ, i to On ma ponieść szkody i koszty". 8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zakwestionowanym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z 7 lutego 2011 r. I SA/GL 558/07, uznał, że zażalenie z 19 lipca 2010 r. podlega odrzuceniu. Zdaniem Sądu I instancji, zażalenie J. L. i J. L. należało odrzucić jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako - p.p.s.a.), natomiast strony skarżącej – jako nieopłacone zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. J. i J. L. nie byli stroną niniejszego postępowania, co przesądził Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 września 2010 r.II FZ 480/10. Skarżąca natomiast nie uiściła, mimo doręczenia wezwania i upływu terminu, należnej opłaty. Zgodnie bowiem z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od zażalenia, pobiera się wpis. Natomiast stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest zażalenie – jego odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez Sąd, o czym stanowi art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd wskazał, iż siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od zażalenia z 19 lipca 2010 r. bezskutecznie upłynął z dniem 21 stycznia 2011 r. (piątek), gdyż strona nie wykonała wezwania do wniesienia tej opłaty, które doręczono jej w dniu 14 stycznia 2011 r. Zdaniem Sądu, na bieg terminu do uiszczenia wskazanej opłaty nie mogło mieć wpływu pismo wniesione przez stronę 17 stycznia 2011 r., ponieważ "stanowiło ono zakwestionowanie zarządzenia, do wykonania którego została wezwana". Tymczasem środek taki skarżąca wniosła już uprzednio. 9. E., J. i J. L., w zażaleniu z 20 lutego 2011 r., zakwestionowali w całości postanowienie z 7 lutego 2011 r., zarzucając naruszenie "podstawowych norm prawnych, merytorycznych, procesowych, ustawowego, materiałowego, gdzie prosimy o unieważnienie, uchylenie, wyeliminowanie, z obiegu w/w postanowienia". Zdaniem wnoszących zażalenie, prawo jest różnie interpretowane i wdrażane wobec różnych obywateli – mimo podobieństwa spraw. To organ administracji ma znaleźć błędy, a nie "szary obywatel". Za wadliwe uznali postępowanie zarówno sędziego NSA Eugeniusza Christa, jak sędziego Ewy Madej. W rozstrzygnięciach zaskarżonych do sądu wnoszący zażalenie dopatrują się przejawów "nadużywania urzędu publicznego lub pozycji zawodowej dla osiągnięcia prywatnych celów". Działanie funkcjonariuszy publicznych powinno być podstawą ich odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu lub Trybunałem Konstytucyjnym. Wskazali na brak doręczenia stronie wezwań do wniesienia opłaty oraz na to, ze nie powinni być – jako biedni rolnicy – obciążani obowiązkiem ponoszenia opłat sądowych. Wnoszący zażalenie dopatrują się w działaniach przedstawicieli aparatu państwa naruszenia art. 128, 227, 234 kpa, jak też art. 417, 417¹, 415, 416, kodeksu cywilnego, art. 2, 87, 5, 7, 8, 10, 30, 32, 37, 20, 21, 64, 77, 79, 178, 183, 188, 190, 198 Konstytucji RP. W ocenie wnoszących zażalenie, koszty postępowania powinien ponosić organ administracji, w szczególności osoba wszczynająca postępowanie. Powołali się na orzecznictwo sądowe i piśmiennictwo. Kończąc wywody zażalenia, wyrazili wzburzenie spowodowane działaniem władz publicznych szeroko rozumianych, podtrzymali wszystkie swoje skargi i żądania, oskarżyli Skarb Państwa o działanie na szkodę obywatela oraz wnieśli o "zadośćuczynienie w wysokości 200000,- zł". 10. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje 11. Zażalenie nie jest uzasadnione 12. Sąd wskazuje wnoszącym zażalenie, że zgodnie z art. 231 § 1 i § 2 p.p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do pism tych zalicza się skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania. Jako, że kwestionowana w niniejszym postępowaniu jest zasadność uiszczania opłaty od zażalenia z 19 lipca 2010 r. na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, to należało uznać, że wpis od tego zażalenia był wymagalny. Sąd wskazuje zarazem, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12 października 2010 r. zostało, wbrew twierdzeniom wnoszących zażalenie, skutecznie doręczone, co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru doręczonych do akt sądowych sprawy (karta 616 i 617). Nadto, wobec przymiotu prawomocności zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12 października 2010 r., pismo z 16 stycznia 2001 r., nie mogło mieć wpływu na przebieg postępowania. Sąd ubocznie tylko zauważa, że obciążenie opłatą sądową jest zgodne z postulowanym w treści zażalenia modelem postępowania, ponieważ ponosi go inicjujący postępowanie zażaleniowe. 13. Rozważając zgodność z prawem zagadnienia odrzucenia zażalenia J. L. i J. L., jako osób nie będących stroną postępowania (co wynika z prawomocnego postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z 16 września 2010 r. II Fz 480/10), Sąd wskazuje, że w treści zażalenie nie zostały wykazane, w tym zakresie, wady w stosowaniu prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Co więcej, niedopuszczalne byłoby rozpoznanie zażalenia wniesionego przez podmiot, który nie był stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd, także w tym zakresie, zażalenie musiało zostać uznane za bezskuteczne. 14. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 197 § 2 i art. 184 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji.