II FZ 110/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 416/25 w przedmiocie uchybienia terminu w sprawie ze skargi E. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 416/25 w sprawie ze skargi E. B.j (dalej: "Skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2025 r. w przedmiocie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., w skrócie "p.p.s.a.") oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podane we wniosku okoliczności odnoszące się własnej pomyłki pełnomocnika i podania błędnego adresu epuap, co skutkowało brakiem wiedzy o terminie rozprawy nie mogą w ocenie sądu, wyłączyć winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż wskazują na co najmniej lekkie niedbalstwo w postaci błędnego podania adresu do doręczeń epup. Pełnomocnik Skarżącej zaskarżył powyższe postanowienie w całości i zarzucił mu naruszenie art. 86 § 2 p.p.s.a. i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie do ponownego rozpoznania lub też oddalenia lub też jego uchylenia i wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw, w sytuacji gdy upływ określonego terminu procesowego wywołuje dlań negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma zatem ustalenie, że uchybienie nastąpiło (rozpoczął i zakończył bieg termin procesowy) i że zdarzenie to nie nastąpiło z winy strony. Stosowanie omawianej instytucji winno odbywać się wyjątkowo i być traktowane w sposób ścisły, ograniczony tylko do szczególnych okoliczności, w sposób niewypaczający zasady wyważonego formalizmu i dyscypliny procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany przez pryzmat wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, biorąc przy tym pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. W procesie oceny występowania ewentualnego zawinienia należy uwzględniać, że winą może być obarczona również osoba trzecia, której strona postępowania sądowoadministracyjnego powierza dokonanie określonej czynności procesowej, co dotyczy w szczególności działania profesjonalnego pełnomocnika umocowanego w sprawie. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik Skarżącej z uchybieniem terminu złożył wniosek o uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie zawiadomił pełnomocnika ani strony o terminie rozprawy w żadnej dostępnej formie. Pełnomocnik skarżącego dowiedział się o wydaniu wyroku z 24 lipca 2025 r., w dniu 4 sierpnia 2025 r. w wyniku rozmowy telefonicznej z sekretariatem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Po uzyskaniu tej informacji pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z 24 lipca 2025 roku. Wraz z tym wnioskiem został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku wraz z opłatą. W piśmie, we wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał co prawda, że w pierwotnym piśmie, w skardze kasacyjnej do WSA na skutek pomyłki wskazano błędny adres ePUAP, jednakże nic nie stało na przeszkodzie, aby Sąd zawiadomił Skarżącą bądź jej pełnomocnika w formie pisemnej o terminie rozprawy. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano jedynie, że prawdopodobnie przyczyną błędu Sądu był fakt pomyłki pisarskiej w zakresie adresu ePUAP w skardze skierowanej do WSA. Ten błąd został jednak poprawiony w terminie, który umożliwiał Sądowi zawiadomienie strony o rozprawie, Argumentację zażalenia mającej podważyć ocenę dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie należy ocenić za chybioną. Jak zasadnie wskazał Sąd a quo oceniając wystąpienie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W tym zakresie nie budzi wątpliwości pomyłka pełnomocnika w podaniu adresu do doręczeń. Jednakże nie można zgodzić się z jego argumentacja, że pełnomocnik czy strona nie byli zawiadomieniu o terminie rozprawy. W aktach sprawy (s. 25 akt sądowych) znajduje się zawiadomienie o rozprawie z dnia 25 czerwca 2025 r., skierowane na pocztowy adres pełnomocnika. Zawiadomienie to wskazuje datę rozpoznana sprawy Skarżącej, salę oraz godzinę. Pełnomocnik w dniu 7 lipca 2025 r. (k. 30 akt sądowych) przesłał oświadczenie o błędzie w podanym adresie ePUAP oraz wskazał adres właściwy. Pomyłka ta jednak nie miała wpływu na zawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy, gdy jak wskazano wyżej zawiadomienie to zostało skierowane na adres stacjonarny, pocztowy pełnomocnika i zostało przez niego odebrane 1 lipca 2025 r. (k. 32 akt sądowych). W związku z powyższym argumentacja uzasadnienia stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym. Zasadnie zatem Sąd meriti odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia ze względu na brak spełnienia przesłanki braku winy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.