II FZ 107/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 926/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. M. na czynności Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w przedmiocie doręczenia za pośrednictwem poczty tradycyjnej zamiast środków komunikacji elektronicznej postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 10 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 926/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") odrzucił skargę skarżącego na czynności Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w przedmiocie doręczenia za pośrednictwem poczty tradycyjnej zamiast środków komunikacji elektronicznej postanawia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na treść art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i wyjaśnił, że czynność polegająca na doręczaniu stronie korespondencji jest czynnością materialno-techniczną, której celem jest umożliwienie stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu i ustosunkowanie się do niego, udzielanie odpowiedzi na wezwania organu, a w przypadkach określonych w przepisach także otwarcie biegu terminu do wniesienia odwołania, zażalenia lub skargi. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżył je w całości zarzucając mu naruszenie 1) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - poprzez nieprawidłową jego interpretację 2) art. 3 par 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnie przepisu 3) art. 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że czynności związane z doręczeniem przez organ do strony w trakcie postępowania podatkowego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych 4) art. 141 w zw. z art. 163 i 166 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, będącego przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. W pierwszym rzędzie wymaga wskazania, że stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z powyższym koresponduje przepis art. 194 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 (pkt 1a). Trzeba mieć na uwadze, że podstawę odrzucenia skargi w tej sprawie stanowił przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż WSA w Krakowie uznał, że sprawa, w której wniesiono skargę nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Oznacza to, że zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od postanowienia z 10 października 2019 r. przysługiwała stronie wyłącznie skarga kasacyjna. To wymaganie wnosząc środek zaskarżenia od powyższego orzeczenia, strona skarżąca całkowicie pominęła. W świetle powyższych przepisów od postanowienia wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a na takie podstawy odrzucenia skargi wskazał Sąd pierwszej instancji, przysługuje stronie wyłącznie skarga kasacyjna, a nie zażalenie. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było uznać, iż pismo skarżącego stanowiące środek odwoławczy mogło zostać uznane za skutecznie wniesioną skargę kasacyjną, bowiem nie spełniało ono wymagań stawianych przez ustawodawcę dla tego rodzaju środka zaskarżenia, już chociażby z tego względu że zostało ono sporządzone osobiście przez skarżącego. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. "skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3". Sporządzenie, jak w niniejszej sprawie, skargi kasacyjnej przez samą stronę, nie będącą jednocześnie adwokatem, radcą prawnym, sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych oznacza, że nie został spełniony warunek z art. 175 p.p.s.a. Skarżący nie miał wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowej skargi kasacyjnej, co stanowi formalny warunek wniesienia środka zaskarżenia od odrzuconej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi. Zgodnie z art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony by na posiedzeniu niejawnym odrzucić skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Stosownie zaś do art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W tym stanie rzeczy należało odrzucić zażalenie strony jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 180 i art. 197 § 2 p.p.s.a.