II FZ 1033/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 488/14 oddalające wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 17 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia w podatku rolnym postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 488/14, w ten sposób, że słowa: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 21 maja 2013 r., Nr [...]" zastąpić słowami: "na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 17 marca 2014 r., Nr [...]".

Postanowieniem z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 488/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") oddalił wniosek R. P. (dalej: "Skarżący") o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie (dalej: "SKO") z dnia 17 marca 2014 r. w przedmiocie zwolnienia z podatku rolnego. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). WSA w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, stwierdził, że o tym czy może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, a więc czy Skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozstrzygnął już WSA w postanowieniu z dnia 4 lutego 2015 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt II FZ 305/15. W postanowieniu tym uznano, że Skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, to zbadać należało, czy stosownie do art. 165 p.p.s.a., nastąpiła, od czasu wydania postanowienia z dnia 09 czerwca 2015 r., zmiana okoliczności sprawy, która mogłaby spowodować jego uchylenie lub zmianę. WSA ocenił, że od czasu wydania postanowienia z dnia 9 czerwca 2015 r. nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę stanowiska wyrażonego w tym postanowieniu. Skarżący nadal nie przedstawił wszystkich wymaganych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego, a tym samym nie wykazał, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawił tylko informacje mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej, pomijając pozostałe, mimo że został o nie wezwany. I tak, Skarżący mimo wezwania nie nadesłał dokumentów mogących stanowić podstawę oceny jego aktualnej sytuacji majątkowej, nie podał również informacji, o które został wezwany. Skarżący nie przedstawił zatem popartych dowodami faktów, które wskazywałyby na konieczność wsparcia go ze strony budżetu Państwa. Oznacza to, że nie zrealizował on swojej powinności wynikającej z art. 255 p.p.s.a., czym uniemożliwił ewentualne przyznanie prawa pomocy. Brak złożenia przez wnioskodawcę odpisów dokumentów i udzielenia dodatkowych informacji, nie pozwala na dokonanie miarodajnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony. Ponadto złożony wniosek stanowi powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wcześniej złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym, nadal niemożliwe było ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej Skarżącego. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wykazał w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy, że doszło do "zmiany okoliczności sprawy", o których mowa w art. 165 p.p.s.a. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił w istocie powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wcześniejszy wniosek. WSA, po analizie wniosków Skarżącego złożonych na formularzach PPF, zasadnie uznał, że zarówno stan majątkowy, jak też wysokość wydatków i dochodów Skarżącego nie uległy zmianie. Nie sposób również nie zauważyć, że oba złożone przez Skarżącego wnioski opierają się na takim samym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. Stosownie do treści z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W sentencji zaskarżonego postanowienia WSA z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt I SA/Po 488/14, doszło do oczywistej omyłki pisarskiej. W związku z powyższym słowa: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 21 maja 2013 r., Nr [...]", należało zastąpić słowami: "na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 17 marca 2014 r., Nr [...]". W konsekwencji, wymienioną wyżej oczywistą omyłkę pisarską Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 § 2 oraz § 3 p.p.s.a. w związku z art. 166 i 193 p.p.s.a., w sposób wskazany w sentencji postanowienia.