II FSK 973/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi W. B., M. C. i K. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 36/14 w sprawie ze skargi kasacyjnej W. B., M. C. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 141/13 w sprawie ze skargi W. B., M. C. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia zawiesić postępowanie sądowe.

1. Pismem nadanym 19 marca 2018 r. W. B., M. C. i K. S. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 36/14 w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 141/13 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Jako podstawę skargi wskazano art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o udzielenie informacji o wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją SKO z 31 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. 3. Z informacji zawartych w piśmie SKO z 21 stycznia 2019 r. wynika, że Skarżący pismem nadanym 19 stycznia 2018 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., złożyli wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną SKO z 31 grudnia 2012 r. Postanowieniem z 13 marca 2018 r. SKO wznowiło to postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Stosownie do art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w przypadku, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególne znaczenie ma również art. 276 p.p.s.a., zgodnie z którym do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie, zgodnie z którym z uwagi na to, że art. 276 p.p.s.a., w przypadku postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, należy też stosować w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego - art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (vide postanowienia NSA: z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 415/14; z 25 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 3744/13; z 19 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 3694/13; CBOIS). Chociaż ustawodawca w p.p.s.a. rozróżnia pojęcie skargi (którym posługuje się w art. 56 p.p.s.a.), skargi kasacyjnej i skargi o wznowienie postępowania, to w ramach postępowania sądowego rozgranicza też - używając odrębnych nazw na poszczególne tryby postępowań - postępowanie przed sądem pierwszej instancji, postępowanie ze skargi kasacyjnej i ze skargi o wznowienie postępowania. Dlatego też, respektując przymiot racjonalności ustawodawcy, nie należy ograniczać odpowiedniego zastosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji tylko do zwyczajnego postępowania sądowego - jeżeli takie ograniczenie nie zostało wprowadzone w Dziale VII p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z 28 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 437/14). W art. 56 p.p.s.a. opisany jest jedyny przypadek zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji m.in. wszczęcia nadzwyczajnego postępowania prowadzącego do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Hipoteza tej normy prawnej stanowi o uprzedniości zainicjowania postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowoadministracyjnego, a taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. 5. W myśl art. 241 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej O.p.) wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym, jak stanowi § 2 pkt 2 art. 241 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego pismem z 18 stycznia 2019 r., nadanym 19 stycznia 2019 r. Organ podatkowy przed formalnym wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania, to jest, czy wskazana została przesłanka określona w art. 240 § 1 O.p. i czy zostały zachowane wszystkie wymogi formalne takiego wniosku. Jak wskazano w postanowieniu NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 230/10, jest to etap wstępny, w którym nie bada się zasadności wskazanej przesłanki wznowienia postępowania. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania, bądź też wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, jak miało to miejsce w tym przypadku. Postanowienie SKO o wznowieniu postępowania podatkowego zapadło 13 marca 2018 r. (Nie jest tu brane pod uwagę ponowne postanowienie o wznowieniu postępowania z 20 listopada 2018 r., bowiem prawidłowość jego wydania nie jest przedmiotem tej sprawy.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma więc podstaw do badania, czy postanowienie o wznowieniu postępowania z 13 marca 2018 r. zostało doręczone Skarżącym przed 19 marca 2018 r., bowiem za postępowanie administracyjne "w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 56 p.p.s.a., należy uznać już samo wszczęcie wstępnego postępowania zmierzającego do wznowienia postępowania zainicjowane żądaniem Skarżących nadanym 19 stycznia 2018 r. Jak słusznie podaje się w piśmiennictwie, wstępne postępowanie organu należy traktować jako fazę jednego postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji ostatecznej. Z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, w którym organ najpierw rozstrzyga, czy nastąpi wznowienie postępowania (zob. B. Brzezieński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa Komentarz, tom II, TNOiK Toruń 2007, s. 555). 6. W sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 13 marca 2018 r. wznowiło na żądanie strony postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 31 grudnia 2012 r., natomiast skargę o wznowienie postępowania sądowego Skarżący wnieśli pismem nadanym 19 marca 2018 r., to należy stwierdzić, że niewątpliwie wystąpiła obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego wynikająca z art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 276 p.p.s.a. Wniesienie skargi do sądu nastąpiło bowiem "po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania". 7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.