II FSK 898/17

Dnia 20 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J.J. w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3467/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1160/16 w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej postanawia: przekazać wniosek o przyznanie prawa pomocy według właściwości do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę J.J. (dalej jako "Skarżący") o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3467/16, oddalającego skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1160/16, oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22 marca 2013 r. w przedmiocie nieuznania przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego z uwagi na fakt, że nie spełniała ona wymagań wskazanych w art. 175 w zw. z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", została bowiem sporządzona osobiście przez Skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2017 r. Skarżący zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy przekazać do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków w przedmiocie prawa pomocy. Kompetencja taka nie wynika ani z art. 15 P.p.s.a., ani z innego przepisu tej ustawy. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ustawodawca określił zatem, że to wojewódzki sąd administracyjny (sąd pierwszej instancji) jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ustawodawca wskazał, że najpierw zasadniczo orzeka referendarz sądowy, a dopiero w następnej kolejności wojewódzki sąd administracyjny. W art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. przewidziano, że czynności w zakresie prawa pomocy, w tym wydawanie postanowień w tym przedmiocie należą do kompetencji referendarza sądowego danego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na zasadzie wyjątku, w art. 258 § 4 P.p.s.a. postanowiono, że w szczególnie uzasadnionym przypadku postanowienie w przedmiocie prawa pomocy może wydać wojewódzki sąd administracyjny oraz, że w tej sytuacji stronie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tylko więc w takim zakresie sprawa dotycząca prawa pomocy może być przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jest dwuinstancyjne. Przekazanie wniosku do wojewódzkiego sądu administracyjnego zrealizuje tę zasadę i gwarantuje możliwość skorzystania ze wszystkich środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, o ile zajdzie taka potrzeba. Podstawę do przekazania wniosku stanowi art. 59 § 1 P.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu; postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz w zw. z art. 258 § 1, § 2 pkt 7 i § 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.