II FSK 73/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku I. I. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej I. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 489/24 w sprawie ze skargi I. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 17 lipca 2024 r., III SA/Wa 489/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. I. (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 5 grudnia 2023 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, radcę prawnego, w terminie wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku i prawidłowo ten wniosek opłaciła. W terminowo wniesionej skardze kasacyjnej Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż w związku z jej wykonaniem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody. Skarżąca nie dysponuje środkami, które pozwoliłyby jej choćby w części uiścić należności, choćby tymczasowo do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Ponadto Skarżąca zaznaczyła, iż jest osobą starszą i wszczęcie egzekucji w takiej wysokości uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z codziennym funkcjonowaniem. Do skargi kasacyjnej, zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu dołączono: odpis skargi kasacyjnej, dowód uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie podlega uwzględnieniu. Należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. odmówił Skarżącej wykonania zaskarżonej decyzji, o co Skarżąca wnioskowała także w skardze wniesionej do sądu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż Skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Choć podniosła, iż nie jest w stanie uiścić wskazanej kwoty, ani nie posiada składników majątku, które mogłaby spieniężyć w celu uczynienia zadość zaskarżonej decyzji, to nie uzasadniła w sposób wiarygodny jakoby uiszczenie dochodzonej przez organ kwoty mogło doprowadzić do wyrządzenia jej nieodwracalnych skutków w zakresie sytuacji finansowej i osobistej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż nie można uznać u Skarżącej zagrożenia minimum jej utrzymania oraz osób pozostających na jej utrzymaniu. WSA zaznaczył, iż ogólnikowe twierdzenia strony skarżącej niepoparte szczegółowym uzasadnieniem ani odpowiednimi wyliczeniami, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na konieczność dokonania oceny aktualnej kondycji finansowej strony, a następnie na przeanalizowanie, na ile skutki finansowe będące następstwem wykonania decyzji, mogą na ową kondycję wpłynąć. Skarżąca w skardze do WSA, której argumentacja była tożsama ze skargą kasacyjną nie przedłożyła dokumentów źródłowych, które stanowiłyby potwierdzenie, iż Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto nie wskazała stopnia dotychczasowego zadłużenia, wartości posiadanego majątku ruchomego i nieruchomości, wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. W związku z tym sąd pierwszej instancji nie był w stanie rzetelnie i jednoznacznie ocenić kondycji finansowej Skarżącej. Dodatkowo z akt wynika, że 25 marca 2024 r. zostało wydane zarządzenie dotyczące wniosku Skarżącej w zakresie prawa pomocy, który zawarła w skardze. Sąd zarządził pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie uzupełniono jego braków w terminie (nie użyto formularza i nie załączono załączników obrazujących sytuacje finansową). Mimo że Skarżąca otrzymała od sądu właściwy formularz - nie odpowiedziała na wezwanie. W skardze kasacyjnej Skarżąca zawarła ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który stanowi powtórzenie wniosku ze skargi. Z ponownie złożonego wniosku nie wynikają żadne nowe okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę wstrzymania przedmiotowej decyzji. Tym samym w aktach nie było żadnej dokumentacji obrazującej sytuację finansową Skarżącej – niemożliwe było posiłkowanie się danymi zawartymi np. we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skoro jego braki nie zostały uzupełnione. W skardze profesjonalny pełnomocnik zacytował fragment ustawy, w skardze kasacyjnej zrobił to ponownie, ale zacytowanie ustawy nie stanowi uzasadnienia wniosku. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: P.p.s.a.), według której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może (może, nie musi- podkreślenie Sądu) na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - powołując się na ustawowe przesłanki nie wskazała, na czym konkretnie zagrożenie polega i przede wszystkim - nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej. Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła kolejny wniosek niezawierający wymagającego uzasadnienia. Pełnomocnik powinien mieć wiedzę co do skutków braku wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca w toku obecnego etapu postępowania nie wykazała żadnych okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie przytoczyła żadnych argumentów, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem jej żądania i nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.