II FSK 705/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi R. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2023 r. sygn. akt II FZ 53/23 oddalającego zażalenie R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 326/22 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 czerwca 2023 r., sygn. akt II FZ 53/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R. S. (dalej jako "skarżący", "strona") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 326/22, odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 18 lutego 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Następnie postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę skarżącego na decyzję organu podatkowego, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II FZ 27/24, oddalił zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji z 3 sierpnia 2023 r. W piśmie z 30 grudnia 2023 r. skarżący, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę o wznowienie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 16 sierpnia 2023 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, z uwagi na późniejsze wykrycie (w październiku 2023 r.) okoliczności faktycznych oraz środków dowodowych w postaci nagrań z kamer, które zdaniem skarżącego mają wpływ na wynik rozpoznania przedmiotowego wniosku, a z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem przewodniczącego składu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 stycznia 2024 r. skarżący został wezwany do wyjaśnienia, czy pismo z 30 grudnia 2023 r. stanowi skargę o wznowienie postępowania w zakresie postanowienia WSA z 16 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem potraktowania pisma z 30 grudnia 2023 r. zgodnie z jego literalnym brzmieniem. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona, działając przez pełnomocnika – radcę prawnego, wyjaśniła, że pismo skarżącego z 30 grudnia 2023 r. stanowi skargę o wznowienie postępowania w sprawie prawomocnie zakończonego postępowania przed NSA w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie o sygn. akt II FZ 53/23. Jednocześnie w piśmie strona poprosiła o przekazanie przedmiotowej skargi według właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z załączonym do odpowiedzi na wezwanie pismem, stanowiącym uzupełnienie dotychczasowej treści pisma z 30 grudnia 2023 r. Uzupełnienie skargi skarżącego o wznowienie postępowania zostało podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazano w nim tożsamą podstawę wznowienia, co w skardze sporządzonej przez skarżącego, tj. art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i późniejsze ustalenie okoliczności faktycznych i zdobycie nowych środków dowodowych, których skarżący nie posiadał w dacie orzekania, w postaci nagrań z kamer, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dowodzą nieprawidłowości w awizowaniu przesyłek przez służby Poczty Polskiej S.A., braku doręczenia przez Pocztę Polską skarżącemu wezwania do uzupełnienia wpisu. Wskazano także, że z uwagi na pozyskanie dowodów w późniejszym okresie skarżący nie mógł przedstawić ich w poprzednim postępowaniu. Pełnomocnik oświadczył jednocześnie, że trzymiesięczny okres do złożenia skargi o wznowienie postępowania skarżący liczy od 12 października 2023 r., kiedy uzyskał pierwsze nagrania z kamer monitoringu. Przesyłka z pismem sporządzonym przez pełnomocnika została nadana do sądu 26 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 p.p.s.a. Sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., jest zobowiązany zbadać na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Skarga powinna spełniać wymogi określone w art. 279 p.p.s.a. Nadto, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Cytowany przepis wymaga, aby w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga taka była sporządzona przez adwokata, radcę prawnego bądź podmioty wskazane w art. 175 § 2 i § 3 p.p.s.a., w tym doradcę podatkowego w sprawach obowiązków podatkowych (por. np. postanowienie NSA z 25 maja 2024 r., sygn. akt II FSK 561/24). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona osobiście przez skarżącego skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu z uwagi na niespełnienie wskazanego wyżej warunku. Wskazać w tym miejscu należy, że wniesienie pisma stanowiącego uzupełnienie skargi o wznowienie postępowania – pomimo faktu, że zostało sporządzone przez radcę prawnego – nie mogło wywrzeć skutku w postaci spełnienia wymogu sporządzenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, zostało bowiem złożone po terminie do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, który wynosił 3 miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 277 p.p.s.a.). Termin ten upłynął 12 stycznia 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 276 w związku z art. 175 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.