II FSK 3806/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 383/17 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 4 050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 25 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 383/17) oddalił skargę A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniosła strona skarżąca i zaskarżyła go w całości. Powyższemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 7 ust 5 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223, dalej: u.p.c.c.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której nie zostały dopełnione ustawowe przesłanki do wydania decyzji wymiarowej wobec skarżącej. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania w stosunku do podatniczki 20 procentowej stawki podatku od czynności cywilnoprawnych, przewidzianej w art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. W myśl tego przepisu stawka podatku wynosi 20 procent, jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony. Z niekwestionowanych przez podatniczkę ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 29 czerwca 2016 r. organ podatkowy wszczął u podatniczki kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości dokonania rozliczeń w podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. W trakcie tego postępowania podatniczka okazała umowę pożyczki, zawartą w dniu 25 kwietnia 2016 r. oraz potwierdzenia wpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, dokonanej w dniu 4 lipca 2016 r. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność zastosowania art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. Dokonując wykładni art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. przypomnieć należy, że pierwszą i podstawową przesłankę warunkującą zastosowanie sankcyjnej stawki opodatkowania stanowi "powołanie się" ("podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki (...)"). Podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, któremu to powołaniu się towarzyszy zwykle określony punkt odniesienia, kontekst, tj. wola, aby w ramach czynionego wywodu - w toku sprawy - coś wykazać, coś udowodnić. Nie chodzi tu zatem o powołanie się na coś rozumianego abstrakcyjnie (w oderwaniu od towarzyszących okoliczności). Należy uwzględniać związek czynności podatnika skutkujących powstaniem obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnych, z zamiarem wywołania korzystnych dla niego skutków podatkowych w obszarze innej daniny niż wymieniony podatek. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonanie takich czynności m.in. w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów o VAT należy identyfikować jako "powołanie się". Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, organ podatkowy wszczął wobec podatniczki kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia VAT za kwiecień 2016 r. (zwrot podatku VAT). Powyższą kontrolę przeprowadzono w dniach: 29, 30 czerwca oraz 4,5 i 8 lipca 2016 r., zaś protokół kontroli doręczono podatniczce w dniu 13 lipca 2016 r. W toku kontroli podatniczka wskazała na fakt zawarcia przez nią w dniu 25 kwietnia 2016 r. umowy pożyczki (okazano kserokopię umowy). Natomiast podatek od czynności cywilnoprawnych podatniczka uiściła w dniu 4 lipca 2016 r. Wobec tego trafna jest konkluzja zawarta w zaskarżonym wyroku, że skoro zapłata podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy pożyczki, której podatniczka zawarcie ujawniła dopiero w trakcie kontroli podatkowej, nastąpiła po zakończeniu tejże kontroli - to zobowiązana jest do zapłaty tego podatku wg. stawki sankcyjnej, wynikającej z art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. O koszach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.