II FSK 3725/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi J. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 1548/09 oddalającym skargę kasacyjną J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 81/09 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 1548/09, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 81/09, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz J. G. kwotę 13.037 (słownie: trzynaście tysięcy trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II FSK 1548/09, oddalił skargę kasacyjną J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Po 81/09. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że decyzją z dnia 28 kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. ustalił skarżącej za 2002 r. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 465 965,00 zł Rozpoznawszy odwołanie Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia 12 listopada 2008 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, Skarżąca uzyskała przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, o których jest mowa w art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm. powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f."). W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako niezasadną. W motywach wyroku sąd administracyjny pierwszej instancji wyjaśnił, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż Skarżąca poniosła wydatki, które nie znajdowały pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub mieniu zgromadzonym przed ich poniesieniem, a pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania (art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.). W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - poprzez brak ustalenia, czy wyodrębniony graficznie zapis spełniający formalnie funkcję rozstrzygnięcia w decyzji Organu podatkowego pierwszej instancji spełnia wymogi z art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a więc czy badane przez Sąd akty są decyzjami administracyjnymi. Następnie zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wyjaśnienia poglądu, że w przypadku wadliwego rozstrzygnięcia znaczenie ma treść uzasadnienia decyzji, a także ww. przepisu w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. in principio przez przedstawienie stanu sprawy w części niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Organy art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 207 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej we P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Pismem z dnia 22 listopada 2013 r. Skarżąca na podstawie art. 270, art. 272 § 1 i § 2, art. 275, art. 276, art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U,. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1548/09 oraz o uchylenie w całości wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn.. akt II FSK 1548/09 i poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Po 81/09 i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji obu instancji tj. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. nr (...) z dnia 12 listopada 2008 r oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 28 kwietnia 2008 r., nr (...), ewentualnie uchylenie w całości wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1548/09 i poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 81/09 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu Skarżąca zwróciła uwagę, że wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisów, które miały zastosowanie w sprawie Skarżącego rozstrzygniętej przez Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o: 1. oddalenie skargi; 2. zasądzenie na rzecz Organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej w P. przy piśmie procesowym z dnia 17 marca 2014 r. przekazał kopię decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 2 grudnia 2013 r. nr (...), którą uchylono w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 12 listopada 2008 r. nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr (...) i w tym zakresie umorzono postępowanie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie". Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., w sprawie II FSK 1548/09, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 2 grudnia 2013 r. nr (...) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 12 listopada 2008 r. nr (...) oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 28 kwietnia 2008 r. nr (...) i umorzenia postępowania w tym zakresie sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175. P.p.s.a. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie, zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie dotyczy przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalności administracji publicznej pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzeniu postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, kasacja, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, skarga kasacyjna, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej jednej drugiej stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy. Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205, art. 209 P.p.s.a.