II FSK 3423/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 396/14 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 31 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.

Sygnatura akt II FSK 3423/14 U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Spółki Akcyjnej O. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009. Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący: Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 26 sierpnia 2013 r. określił zobowiązanie podatkowe poprzednika prawnego skarżącej – T. S.A. – w podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 205.895 zł. Dnia 15 października 2013 r. skarżąca na poczet tego zobowiązania podatkowego wpłaciła kwotę 114.363 zł. Ponieważ wpłata ta nie pokryła kwoty zaległości podatkowej z odsetkami, organ podatkowy postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. zaliczył wpłatę proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz na poczet odsetek, uznając, że nie zachodzi żaden z przypadków nienaliczania odsetek za zwłokę, wymienionych w art. 54 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.); w szczególności nie zachodzi przesłanka określona w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., ponieważ – choć postępowanie podatkowe w pierwszej instancji trwało od dnia 21 czerwca 2012 r. do dnia 26 sierpnia 2013 r., a więc dłużej, niż 3 miesiące – jego przedłużenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu podatkowego. W toku postępowania należało bowiem wyjaśnić, czy ułożone w kanalizacji kablowej linie kablowe były przedmiotem sprzedaży przez T. S.A. na rzecz Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością T. [...], jaka była wartość budowli podlegających opodatkowaniu i czy zmieniła się ona w trakcie roku podatkowego. W czynieniu tych ustaleń skarżąca nie współdziałała, nie udzielając wyczerpujących wyjaśnień na wielokrotne wezwania organu podatkowego, a nawet wyjaśniając nieprawdziwie. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła, że nie uwzględnia ono okresów, w których przedłużanie postępowania podatkowego następowało z przyczyn leżących po stronie organu podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S., uznając, że skarżąca w toku postępowania podatkowego nie udzielała wyjaśnień, żądanych przez organ podatkowy, a w szczególności nie określiła wartości obiektów, które w jej ocenie nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a które organ podatkowy uznał za przedmiot opodatkowania tym podatkiem. Dlatego też, ze względu na zawiłość sprawy, czas niezbędny do sporządzania pism, ich wysyłania, a także analizę otrzymywanych danych, opóźnienia w doręczeniu decyzji nie można przypisać organowi podatkowemu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła, że niezasadnie zastosowano art. 54 § 2 O.p., ponieważ organ podatkowy przez długie okresy nie podejmował żadnych czynności, co doprowadziło do opóźnienia w wydaniu decyzji. Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że ze względu na zawiłość sprawy w zakresie ustalenia ilości i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu oraz nieprecyzyjne odpowiedzi podatnika na wezwania organu podatkowego, opóźnienia w doręczeniu decyzji nie można przypisać temu organowi. W szczególności organ podatkowy dnia 11 lipca 2012 r. wezwał skarżącą do wyjaśnienia, jaka budowla była przedmiotem sprzedaży spółce T. [...], a wobec niejednoznacznych i nieprawdziwych odpowiedzi skarżącej kwestię tę wyjaśniło dopiero pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 2 lipca 2013 r. Zastosowanie art. 54 § 2 O.p. było więc uzasadnione. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. przez wyjście poza granice kognicji sądu administracyjnego i zastąpienie organu w rozstrzygnięciu sprawy oraz niewyjaśnienie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie, mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, to jest art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 w związku z art. 54 § 2 O.p. przez niedokonanie ustaleń faktycznych, wystarczających do wyłączenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę. Ponadto zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 54 § 1 pkt 7 w związku z § 2 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu za zasadne naliczenie odsetek za zwłokę za cały okres pozostawania przez Spółkę w zwłoce, w sytuacji, w której wystąpiły okresy nienaliczania odsetek. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że podatkowy organ odwoławczy nie ustalił, iż pełnomocnik Spółki dwukrotnie informował organ podatkowy o sprzedaży linii kablowych, ułożonych w kanalizacji kablowej, toteż uzasadnienie zaskarżonego wyroku stanowi odzwierciedlenie samodzielnych ustaleń Sądu; ponadto Sąd nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie wskazania, dlaczego skarżąca przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji również w trwających nawet kilkadziesiąt dni okresach pomiędzy wystosowywaniem przez Prezydenta S. kolejnych pism – zwłaszcza dotyczy to okresu pomiędzy dniem 7 maja 2013 r. a dniem 3 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie zajęło stanowiska odnośnie jej zasadności w innej formie procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim chybione jest twierdzenie o czynieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie. W szczególności ustalenia, że pełnomocnik Spółki dwukrotnie informował organ podatkowy o sprzedaży linii kablowych, ułożonych w kanalizacji kablowej, podczas gdy umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego linii kablowych nie obejmowała, dokonał Prezydent S., co wskazano na s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Oparty na odwrotnym założeniu zarzut wyjścia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poza granice przypisanej mu kognicji i zastąpienie organu w rozstrzygnięciu sprawy przez czynienie własnych ustaleń faktycznych, co ma świadczyć o naruszeniu art. 141 § 4 i art. 3 § 1 P.p.s.a., jest więc bezzasadny. Nie można także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie, mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, to jest art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 w związku z art. 54 § 2 O.p., wskutek niedokonania ustaleń faktycznych, wystarczających do wyłączenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę. Otóż ustaleń tych dokonano z prawidłowym zastosowaniem wymienionych przepisów O.p. Odnosząc się w szczególności do akcentowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okresu bezczynności organu podatkowego pomiędzy dniem 7 maja 2013 r. a dniem 3 lipca 2013 r., należy w ślad za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wskazać, że wyjaśnienie, jaka budowla była przedmiotem sprzedaży spółce T. [...], trwało od dnia 11 lipca 2012 r., kiedy to wezwano skarżącą do wyjaśnienia tej kwestii, aż do dnia 2 lipca 2013 r., kiedy - wobec niejednoznacznych i nieprawdziwych wyjaśnień skarżącej - kwestię tę wyjaśniło pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Organowi podatkowemu nie można więc przypisać bezczynności w okresie pomiędzy 7 maja a 13 lipca 2013 r., skoro z przyczyn leżących po stronie skarżącej trwały w tym czasie pracochłonne ustalenia okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy też stwierdzić, że spowodowane wymienionymi uwarunkowaniami opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu podatkowego, a do opóźnienia tego przyczyniła się skarżąca. W konsekwencji nie można także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 w związku z § 2 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu za zasadne naliczenie odsetek za zwłokę za cały okres pozostawania przez Spółkę w zwłoce, w sytuacji, w której wystąpiły okresy nienaliczania odsetek. Ponieważ poczynione w sprawie ustalenia faktycznie wykazały, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się skarżąca oraz że powstało ono z przyczyn niezależnych od organu podatkowego, oznacza to, że spełnione zostały obydwie, wymienione w art. 54 § 2 O.p., przesłanki odstąpienia od nienaliczania odsetek za zwłokę w związku z opóźnieniem w doręczeniu decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Zastosowanie art. 54 § 2 O.p. było więc prawidłowe. Powyższe rozważania prowadzą więc do wniosku, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie są zasadne, toteż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. Nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego wobec braku stosownego wniosku od strony wygrywającej sprawę w instancji kasacyjnej.