II FSK 3237/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA (del.) Nina Półtorak, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi S. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 174/08 oddalającym skargę kasacyjną S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1310/04 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. wznawia postępowanie sądowe, 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 174/08, 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1310/04, 4. umarza postępowanie sądowe, 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części, 6. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu na rzecz S. P. kwotę 15723 (słownie: piętnaście tysięcy siedemset dwadzieścia trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.

1. Wyrokiem z dnia 26 maja 2009 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 174/08, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. P. (dalej zwanego: "skarżącym") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1310/04, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 lipca 2004 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. 2. W piśmie z dnia 14 października 2013 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem na podstawie art. 272 § 2 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, opublikowany w Dzienniku Ustaw dnia 27 sierpnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 985). W skardze wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku WSA, polegającą na uwzględnieniu skargi kasacyjnej strony skarżącej. W przypadku, gdyby przed wydaniem orzeczenia przez NSA w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 lipca 2004 r. została uchylona skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Ponadto skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego, dotyczących zarówno postępowania pierwszej i drugiej instancji, jak i postępowania wszczętego skargą o wznowienie postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego autor wskazał, że powołanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu, który stanowił podstawę wydanego rozstrzygnięcia sądu, co uzasadnia konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego organ wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie z dnia 15 maja 2014 r. organ poinformował, że na skutek rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 lipca 2004 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. uchylił w całości decyzję ostateczną tego organu z dnia 9 lipca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 kwietnia 2004 r. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10, publik. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 5, poz. 81), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998 – 2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 174/08, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1310/04 (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. w całości decyzji wymiarowej tego organu z dnia 9 lipca 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 kwietnia 2004 r., sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 276 tej ustawy. Jednocześnie, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpiono od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego na tym etapie postępowania sądowego. W tym wypadku za "przypadek szczególnie uzasadniony", w rozumieniu wymienionego przepisu, Sąd uznał to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sąd administracyjny pierwszej instancji, art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją.