II FSK 3196/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi W. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2248/11 oddalającym skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Po 374/11 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2248/11, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Po 374/11, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz W. K. kwotę 12145 (słownie: dwanaście tysięcy sto czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2248/11 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej W. K. (zwanej dalej "skarżącą") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Po 374/11 w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 marca 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, oddalił skargę kasacyjną oraz zasądził od skarżącej na rzecz organu kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Od powyższego wyroku, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), została wniesiona skarga skarżącej o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których został wydany zaskarżony wyrok NSA. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Zaskarżony wyrok oddalający skargę kasacyjną skarżącej został wydany m.in. na podstawie przepisu art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu z 2003 r. Z tego powodu podstawa do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 § 1 p.p.s.a.) jest w pełni uzasadniona. Autor skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wniósł o: 1) wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2248/11, 2) zmianę powyższego wyroku w oparciu o przepis art. 282 § 2 p.p.s.a. przez uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2248/11 i w to miejsce uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Po 374/11 i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3) zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wywołanych skargą o wznowienie postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej uwzględnienie oraz o odstąpienie od zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie". Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2013 r., II FSK 2248/11, jak również poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 czerwca 2011 r., I SA/Po 374/11 (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. Nr [...] decyzji wymiarowej tego organu z dnia 2 marca 2009 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 27 marca 2009 r. Nr [...] sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 p.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy p.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 p.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 p.p.s.a. nie dotyczy przepisów z zakresu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej jednej trzeciej stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy. Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.