II FSK 3135/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka, Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 222/14 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę kasacyjną.

I.1. Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 222/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie ze skargi T. S. (dalej jako Skarżący) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. I.2. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w toku postępowania podatkowego ustalono, że Skarżący w 2007r. zajmował bezumownie nieruchomość w postaci – budynku i gruntu w R. przy ul. J., której właścicielem jest Gmina Miasto R. Zdaniem organu okoliczność tę potwierdzają: wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 26 czerwca 2006r. (sygn. akt I C 260/06), nakazujący eksmisję Skarżącego z przedmiotowej nieruchomości, wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 25 października 2007r. (sygn. akt I ACa 264/07) oraz informacja uzyskana z Biura Gospodarki Mieniem Miasta R., dotycząca naliczania opłat za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 29 lutego 2008r. Bezumowne zajęcie nieruchomości nastąpiło po wygaśnięciu w dniu 31 grudnia 2004r. umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem Zagranicznym "A." w K., a Gminą Miasto R. Na podstawie ewidencji działalności gospodarczej organ pierwszej instancji ustalił, iż w 2007 r. w przedmiotowym budynku prowadzona była działalność gospodarcza. Okoliczność ta wynikała również z oświadczenia podatnika co do tego, że w budynku tym prowadzona była działalność gospodarcza przez Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A." oraz z zaświadczeń o wypisie z ewidencji działalności gospodarczej oraz umów najmu zawartych pomiędzy "A.", a innymi przedsiębiorcami. Powierzchnię działki [...] ustalono na podstawie operatu ewidencji gruntów i budynków z dnia 21 kwietnia 2005 r. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 3 grudnia 2013r. ustalił Skarżącemu podatek od nieruchomości za 2007 r. w wysokości 7.313,00 zł. według stawek przewidzianych jak dla budynków i gruntów, na których jest prowadzona działalność gospodarcza. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz ustaliło podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007r. w łącznej kwocie 987 zł. Organ odwoławczy uznał, że dowody powołane przez organ pierwszej instancji świadczą o tym, że Skarżący był w 2007 r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do faktu ewentualnego posiadania nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A." organ wskazał, że uznanie tego podmiotu za podatnika może być rozważane tylko na zasadzie współposiadania nieruchomości ze Skarżącym, na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2001 r., Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Wskazano również, że z materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji wynika, że w latach 2005-2007 część budynku zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustalono bowiem, że w budynku na działalność gospodarczą zajęta była powierzchnia 40 m2, tj. część zajęta przez M. N. W pozostałym zakresie organ nie zgromadził żadnych materiałów lub dowodów, które potwierdzałyby, że pozostałe części nieruchomości "zajęto" na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego, nastąpiło zajęcie tylko w 40m2 powierzchni budynku przy ul J. Natomiast co do pozostałej części budynku można przyjąć wyłącznie, iż powierzchnia ta była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. była ona posiadana przez Skarżącego, który jest przedsiębiorcą. I.3. Skarżący na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając, że nie jest stroną w sprawie, a analogiczne sprawy zostały zakończone prawomocnymi wyrokami WSA, jednakże SKO wszczyna nowe sprawy. Skarżący podniósł, że nie ma dowodów na to, że korzystał z obiektów i zaprzeczył, że bezumownie zajął nieruchomość. Zarzucił też, że nie był współposiadaczem nieruchomości. I.4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy prawa procesowego w postaci art. 122, 121 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p."). Sąd wskazał, że okoliczność współposiadania przedmiotowej nieruchomości przez "A." pozostała nie rozstrzygnięta. Wywiedziono, że w złożonych do akt pismach B. K., podpisująca się jako Dyrektor Przedsiębiorstwa Zagranicznego "A." podnosi, że Skarżący nie był użytkownikiem przedmiotowych nieruchomości, nie administrował nimi i nie korzystał z nich, a od 23 maja 2006r. przeszedł na emeryturę. Ponadto w uzasadnieniu do wyroku eksmisyjnego z dnia 26 czerwca 2006r. sygn. akt I C 260/06 Sąd Okręgowy w Przemyślu nie ustalił, aby w 2007r. Skarżący był posiadaczem spornej nieruchomości, lub iż była ona w tym roku w jego bezumownym korzystaniu. Dalej Sąd wskazał, że z uzasadnienia do wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 15 grudnia 2011r. sygn. akt I Ca 195/11 wynika, że zasądzono od Skarżącego odszkodowanie za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości za okres od 1 stycznia 2005r. do 28 lutego 2006r. i Sąd nie poczynił ustaleń, aby w 2007r. Skarżący korzystał bezumownie z przedmiotowej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę, że wyjaśnienia wymaga, w oparciu o jaką podstawę prawną Skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości - art. 3 ust. 1 pkt 2 czy też art. 3 ust 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Ponadto Sąd uznał, że skoro podatnik zaprzecza, że w 2007 r. prowadził działalność gospodarczą to należało go przesłuchać na tę okoliczność i sprawdzić, czy nie zawiesił działalności. Jest to bowiem okoliczności istotna do określenia stawek podatku od nieruchomości. II. Pełnomocnik organu od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako: P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie naruszenia przez organ art. 122, 121 § 1 i art. 187 § 1 O.p., polegającego na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy z uwagi na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sytuacji, gdy naruszenia wymienionych przepisów nie wystąpiły a okoliczności, których zbadanie zlecił Sąd nie mają znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. z uwagi na uwzględnienie skargi z powodu naruszenia prawa procesowego przez organ podatkowy w sytuacji, gdy w związku z brakiem naruszeń, skarga podlegała oddaleniu. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. II. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał szereg uchybień dotyczących ustalenia stanu faktycznego sprawy, z którymi - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - bezskutecznie próbuje polemizować organ w skardze kasacyjnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ odnosząc się do poszczególnych okoliczności, które w ocenie Sądu zostały pominięte w ustaleniach organów, wskazuje na brak ich znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko skargi kasacyjnej jest niezasadne. Poddając ocenie zaskarżony wyrok przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 i O.p., ponieważ ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe nie spełnia standardów określonych tymi przepisami prawa. Wyjaśniając na czym polega naruszenie wskazanych przepisów prawa Sąd wskazał na braki w ustaleniach prowadzących do uznania, że Skarżący w 2007 r. był podatnikiem podatku od nieruchomości za 2007 r. Powołane w zaskarżonej decyzji dowody nie świadczą jednoznacznie o tym, że Skarżący był w 2007 r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie nie zostały jednak wyjaśnione wszystkie kwestie związane z dokonaniem wymiaru podatku od nieruchomości. Organy nie ustaliły bowiem, czy Skarżący był jedynym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności czy Przedsiębiorstwo Zagraniczne "A." było jej współposiadaczem. Ponadto w wyroku eksmisyjnym z dnia 26 czerwca 2006 r. sygn. akt I C 260/06, na który powołuje się organ, Sąd Okręgowy w Przemyślu nie ustalał tej okoliczności. Także wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt I Ca 195/11 dotyczy odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres od 1 stycznia 2005 r. do 28 lutego 2006 r., a więc nie ma w nim ustaleń dotyczących roku 2007 r. Zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji nie przesądził, czy Skarżący był podatnikiem podatku od nieruchomości za 2007 r., lecz wskazał na luki w rozumowaniu organu, których genezę widział w nienależytym rozpatrzeniu materiału dowodowego, tj. niezgodnie z art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Sąd wykazał, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, więc słusznie uznał, że stan faktyczny nie został należycie ustalony. Skoro Sąd pierwszej instancji stwierdził naruszenie przepisów postępowania, to prawidłowo zastosował 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 151 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.