I SA/Rz 222/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2007 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I SA/Rz 222/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2007r. w wysokości 7.313,00 zł, uchyliło decyzję organu I instancji w całości oraz ustaliło podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007r. w łącznej kwocie 987 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania podatkowego ustalono, że T. S. w 2007r. zajmował bezumownie nieruchomość w postaci – budynku i gruntu stanowiącego dz. ew. 521/5 w R. przy ul. [...], której właścicielem jest Gmina Miasto [...]. Zdaniem organu okoliczność tę potwierdzają: wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 czerwca 2006r. (sygn. akt I C 260/06), nakazujący eksmisję T. S. z przedmiotowej nieruchomości, wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. (sygn. akt [...]) oraz informacja uzyskana z Biura Gospodarki Mieniem Miasta [...], dotycząca naliczania opłat za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2005. do 29 lutego 2008r. Bezumowne zajęcie nieruchomości nastąpiło po wygaśnięciu w dniu 31 grudnia 2004r. umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem [...] w K., a Gminą Miasto [...]. Na podstawie ewidencji działalności gospodarczej organ I instancji ustalił, iż w 2007r. w budynku przy ul. [...] prowadzona była działalność gospodarcza. Okoliczność ta wynikała również z oświadczenia podatnika co do tego, że w budynku tym prowadzona była działalność gospodarcza przez Przedsiębiorstwo [...] oraz z zaświadczeń o wypisie z ewidencji działalności gospodarczej oraz umów najmu zawartych pomiędzy [...], a innymi przedsiębiorcami. Powierzchnię działki 521/5 ustalono na podstawie operatu ewidencji gruntów i budynków z dnia 21 kwietnia 2005 r. Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji wyżej opisaną decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. ustalił T. S. podatek od nieruchomości za 2007r. w wysokości 7.313,00 zł. według stawek przewidzianych jak dla budynków i gruntów, na których jest prowadzona działalność gospodarcza. W odwołaniu od powyższej decyzji, T. S. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz zarzucił, że nie jest użytkownikiem opodatkowanej nieruchomości i tym samym nie jest stroną w sprawie. W jego ocenie podatnikiem powinien być właściwy użytkownik, tj. [...]. Uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając reformatoryjnie organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2001 r., Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej: u.p.o.l.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub posiadanie jest bez tytułu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego, z akt przedmiotowej sprawy wynika, że opodatkowany budynek i grunt położony w R. przy ul. [...] stanowiący dz. ew. 521/5 były w 2007r. w posiadaniu T. S.. Okoliczność ta wynika z dowodów zebranych przez organ I instancji, tj: - pisma T. S. do Biura Gospodarki Mieniem Miasta [...] z dnia 23 grudnia 2004r., w którym stwierdza, że "to ja zajmuję się sprawami budynku przy ul. [...] w R. i pozostaje on w mojej dyspozycji od wielu lat, co wynika z akt sprawy znajdujących się w Państwa posiadaniu, własnym kosztem i staraniem doprowadziłem do odbudowy budynku z gruzów, z wnioskiem o jego przekazanie zwróciłem się kilka lat temu". Treść pisma świadczy o tym, że pomimo iż Gmina nie zgodziła się na umowę cesyjną z dnia 17 lipca 1990r. o przeniesieniu praw z umowy dzierżawy na T. S. - to faktycznie ta umowa między skarżącym i [...] obowiązywała, - wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 czerwca 2006r. (I C 260/06) nakazującego eksmisję T. S. z przedmiotowej nieruchomości oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia [...] października 2007r. ([...]). Wyroki oparte zostały bowiem na oświadczeniu T. S., zawartym w odpowiedzi na pozew w sprawie I C 260/06, w którym stwierdził, że jest samoistnym posiadaczem nieruchomości objętej żądaniem pozwu, jest w posiadaniu budynku i wykonuje jego kapitalny remont, - informacji uzyskanych z Biura Gospodarki Mieniem (BGM) w R., w tym pisma z dnia 2 sierpnia 2010r. wskazującego, że za bezumowne korzystanie z opodatkowanej nieruchomości naliczono T. S. opłaty w okresie od 1 stycznia 2005r. do 29 lutego 2008r. oraz pism BGM o wezwaniu do uiszczenia kolejnych opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto z treści pisma BGM z dnia 29 września 2011r. wynika, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2008r. Sąd Rejonowy w R. utrzymał w mocy zaoczny wyrok z [...] września 2006r. ([...] o zapłatę przez T. S. kwoty 54.533,71 zł z tytułu bezumownego korzystania z opodatkowanej nieruchomości za okres 1.01.2005r. - 28.02.2006r. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2011r. ([...]) zmienił powyższy wyrok Sądu Rejonowego w R. w zakresie zapłaty odsetek, a w pozostałej części oddalił apelację T. S.. W ocenie organu odwoławczego, powołane dowody świadczą o tym, że T. S. był w 2007r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ zajmował się nią oraz pozostawała ona w jego dyspozycji. Odnosząc się do faktu ewentualnego posiadania nieruchomości przez Przedsiębiorstwo "[...]" organ wskazał, że uznanie tego podmiotu za podatnika może być rozważane tylko na zasadzie współposiadania nieruchomości z T. S., na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. pod warunkiem, że nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. W takiej bowiem sytuacji stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że nawet jeśli, poza T. S., współpodatnikiem był także inny podmiot - w tym przypadku Przedsiębiorstwo "[...]", to okoliczność ta, z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia obowiązku podatkowego, przewidzianego w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, pozostanie bez znaczenia dla zobowiązania podatkowego za 2006r. Zgodnie bowiem z art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy podkreślił, że powyższe ustalenia faktyczne i prawne przyjęte w decyzji SKO z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] dotyczącej wymiaru podatku za 2007r. nie zostały zakwestionowane w wyroku WSA w Rzeszowie z 17 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Rz 1046/12), którym sąd ten uchylił decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie wymiaru za 2006r., przy czym przyczyną uchylenia decyzji był brak ustalenia okoliczności wykorzystywania budynku na prowadzenie działalności gospodarczej (w tym m.in. tego, czy [...] w R. współposiadał nieruchomość) oraz wadliwego ustalenia, iż posiadacz nie korzysta ze zwolnienia z podatku. Z uwagi na powyższe, organ II instancji zlecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w toku którego ustalono, że podatnik figurował w ewidencji podmiotów gospodarczych w latach 2005-2007. Jako siedzibę/miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazano adres: R. PI. [...]. Natomiast Przedsiębiorstwo "[...]" działa na podstawie zezwolenia wydanego przez Wojewodę [...] nr [...] na okres do 31 grudnia 2024r. i prowadzone jest przez obywatela niemieckiego H. H. J. - osobę fizyczną zamieszkującą zagranicą. Z oświadczenia pełnomocnika tego przedsiębiorstwa wynika, że nie dzierżawiło ono żadnej części nieruchomości T. S. oraz nie był on jej posiadaczem, a także nie prowadził na jej części działalności gospodarczej. Organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na wpis budynku będącego przedmiotem opodatkowania do rejestru zabytków (decyzja WKZ nr [...] z dnia [...] września 1982r.) oraz treść art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., który przewiduje, iż zwalnia się z podatku grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, budynek ten co do zasady podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości w części niezajętej na prowadzenie działalności gospodarczej. Obecnie przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało bowiem, że w latach 2005-2007 budynek nie był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jednocześnie z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji wynika, że w latach 2005-2007 część budynku zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ I instancji ustalił bowiem, że w budynku na działalność gospodarczą zajęta była powierzchnia 40 m2, tj. część zajęta przez M. N. W pozostałym zakresie organ nie zgromadził żadnych materiałów lub dowodów, które potwierdzałyby że pozostałe części nieruchomości "zajęto" na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego, nastąpiło zajęcie tylko w 40m2 powierzchni budynku przy ul [...]. Natomiast co do pozostałej części budynku można przyjąć wyłącznie, iż powierzchnia ta była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. była ona posiadana przez T. S., który jest przedsiębiorcą. Organ II instancji podkreślił, że pojęcia "zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej" nie można utożsamiać z pojęciem "związania z prowadzeniem działalności gospodarczej". W ocenie tego organu, samo związanie nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej nie powoduje utraty zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., ponieważ utrata zwolnienia następuje w sytuacji "zajęcia" nieruchomości na tę działalność. Z kolei z przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego nie wynika, by w 2007r. oprócz 40m2 pozostałe części budynku były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem według organu II instancji nie można przyjąć, że ta część nieruchomości w 2007r. była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że podstawę prawidłowego obliczenia kwoty podatku od nieruchomości za 2007r. stanowi: 363 m2 powierzchni gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, stawka 0,67 zł - podatek wynosi 243,21 zł oraz 40 m2 powierzchni użytkowej nieruchomości budynkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, stawka 18,60 zł - podatek wynosi 744 zł, tzn. łącznie po zaokrągleniu podatek od nieruchomości wynosi 987 zł. Na decyzję organu II instancji T. S. (dalej: skarżący) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że nie jest stroną w sprawie, a analogiczne sprawy zostały zakończone prawomocnymi wyrokami WSA, jednakże SKO wszczyna nowe sprawy. Skarżący podniósł, że nie ma dowodów na to, że korzystał z obiektów i zaprzeczył, że bezumownie zajął nieruchomość. Zarzucił też, że nie był wpółposiadaczem nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Już w decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. Prezydent Miasta [...] ustalił T. S. podatek od nieruchomości za 2007r., jednakże w wyniku wniesionego odwołania SKO uchyliło w całości decyzję organu I instancji i zwróciło uwagę na fakt, że współposiadaczem nieruchomości mogło być Przedsiębiorstwo "[...]". Organ odwoławczy wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2014r. zlekceważył to wskazanie, czego nie mógł uczynić podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie z uwagi na upływ 5-letniego terminu przedawnienia obowiązku podatkowego przewidzianego w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. W efekcie okoliczność współposiadania przedmiotowej nieruchomości przez "[...]" pozostała nadal nie rozstrzygnięta. W złożonych do akt pismach B. K., podpisująca się jako Dyrektor Przedsiębiorstwa [...] podnosi, że T. S. nie był użytkownikiem przedmiotowych nieruchomości, nie administrował nimi i nie korzystał z nich, a od 23 maja 2006r. przeszedł na emeryturę. B.K. nie została przesłuchana przez organy dla wyjaśnienia przedmiotowych okoliczności. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu do wyroku eksmisyjnego z dnia 26 czerwca 2006r. sygn. akt I C 260/06 Sąd Okręgowy w P. nie ustalił aby w 2007r. T. S. był posiadaczem spornej nieruchomości, lub iż była ona w tym roku w jego bezumownym korzystaniu. Z uzasadnienia do wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. akt [...] wynika, że zasądzono od T. S. odszkodowanie za bezumowne korzystanie z przedmiotowej nieruchomości za okres od 1 stycznia 2005r. do 28 lutego 2006r. i Sąd nie poczynił ustaleń aby w 2007r. T. S. korzystał bezumownie z przedmiotowej nieruchomości. Nie przesłuchano go również w tym względzie. Jednoznacznego wyjaśnienia wymaga, gdyby przyjąć, iż T. S. jest podatnikiem podatku od nieruchomości za 2007r. to w oparciu o jaką podstawę prawną, czy w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 2, czy też art. 3 ust 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.). Wreszcie organ odwoławczy podnosi, że T. S. figurował w ewidencji podmiotów gospodarczych w latach 2005-2007, a działalność prowadził od 1 lipca 1990r. Zważywszy, że T. S. zaprzecza aby w 2007r. prowadził działalność gospodarczą należy go przesłuchać w tym względzie i sprawdzić czy nie zawiesił działalności. Jest to okoliczność istotna do określenia stawek podatku od nieruchomości, Z uwagi również na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 wyżej cyt. ustawy, według którego grunty, budynki i budowle znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, powinny podlegać opodatkowaniu właściwemu dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe ponieważ organ odwoławczy naruszył prawo procesowe w postaci art. 122, 121 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Z oparciu o art. 152 Ppsa orzeczono, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 Ppsa zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego T. S. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100zł odpowiadającej wniesionemu wpisowi.