II FSK 3021/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia WSA (del.) Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2934/18 w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 grudnia 2016 r. nr. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2934/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę P. B. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 z dalej: "k.p.a.") w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 dalej: "u.p.e.a."), polegającym na bezzasadnym oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w wyniku błędnego uznania, że w przedmiotowej sprawie skarga na czynność egzekucyjną Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, przy czym wyrok ten zapadł bez poszanowania zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a., tj. nie biorąc pod uwagę sytuacji materialnoprawnej Skarżącego, nie dokonując odpowiednich pouczeń i nie poinformowano Skarżącego w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach mających wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne; - art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 4 p.p.s.a. polegające na zawężeniu rozstrzygnięcia do zbadania jedynie czy skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona w terminie i kwestii dopuszczalności skargi na czynność egzekucyjną Skarżącego, podczas gdy Sąd powinien skontrolować postępowanie administracyjne całościowo, tj. zarówno pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego jak i procesowego; - art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 10 k.p.a., w związku z art. 9 k.p.a. i w związku z art. 8 k.p.a., polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy organ naruszył wyżej wymienione przepisy w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a do którego naruszenia doszło wskutek prowadzenia postępowania między innymi z nieposzanowaniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, którego to naruszania Skarżący dopatruje się w niezawiadomieniu Skarżącego przez organ o zebraniu uzupełniającego materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się przez Skarżącego co do zebranych dowodów, wskutek czego uniemożliwiono Skarżącemu odniesienie się do stanowiska organu i pociągało za sobą naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest całkowicie bezzasadna. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy został zachowany, czy też nie został zachowany terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu Skarżącemu ciągnika samochodowego siodłowego marki Renault Magnum. Mając na uwadze wyżej opisaną istotę sporu w danej sprawy, za całkowicie chybiony należy uznać sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z art. 54 § 1 u.p.e.a., polegającym na bezzasadnym oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w wyniku błędnego uznania, że w przedmiotowej sprawie skarga na czynność egzekucyjną Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie WSA zasadnie przyjął, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego w prowadzonym postępowaniu przez organy administracyjne, wyrażonych w art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. Organy w przedmiotowej sprawie nie mogły badać sytuacji materialnoprawnej Skarżącego. WSA właściwie przyjął, że wbrew oczekiwaniom Skarżącego, Sąd nie może przedmiotem swojej oceny uczynić kwestii związanych z dokonaną czynnością egzekucyjną, ani badać racji Skarżącego co do praw innych osób do zajętego ciągnika samochodowego. Za całkowicie nieprawdziwy, bo przeczący zapisom zawartym w dokumentach, należy uznać zarzut skargi kasacyjnej, że nie dokonano odpowiednich pouczeń i nie poinformowano Skarżącego w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach mających wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W protokole czynności zajęcia ruchomości Naczelnika Urzędu skarbowego w P.z dnia 5 maja 2015 r. wystawionego na Skarżącego, na ostatniej stronie zawarto szereg informacji i pouczeń, w tym następujące pouczenie: "Na podstawie art. 54 ustawy, zobowiązanemu przysługuje skarga na zajęcie egzekucyjne. Skargę wnosi się do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi badana jest zgodność dokonania czynności zajęcia z przepisami prawa". Pan B.P., jako zobowiązany podpisał się pod tym pouczeniem (akta adm. "spis akt egzekucyjnych" k. 119-123). Zasadnie zatem ocenił WSA, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 maja 2015 r., a skargę nadano pocztą w dniu 21 maja 2015 r. Termin do wniesienia skargi został więc uchybiony. Nie wnoszono o jego przywrócenie. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza także, że nieusprawiedliwione są także zarzuty skargi kasacyjnej w przedmiocie naruszenia przepisów art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 4 p.p.s.a., polegające na zawężeniu rozstrzygnięcia do zbadania jedynie czy skarga na czynność egzekucyjną została wniesiona w terminie i kwestii dopuszczalności skargi na czynność egzekucyjną Skarżącego. WSA w rozpatrywanej sprawie nie był uprawniony do kontrolowania postępowania administracyjnego całościowo, tj. zarówno pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Słusznie bowiem podkreśla WSA, że badając poruszane w skardze kwestie merytoryczne dotyczące czynności egzekucyjnej zajęcia ruchomości, wykroczyłby poza zakres badanej sprawy, czym naruszyłby przepis art. 134 p.p.s.a. Tym samy, nie doszło do naruszenia przepisów art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza również, aby doszło do uchybienia przepisom art. 151 p.p.s.a. w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 10 k.p.a., w związku z art. 9 k.p.a. i w związku z art. 8 k.p.a., polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi. WSA prawidłowo ocenił, że organ nie naruszył wyżej wymienionych przepisów w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Nie miało bowiem miejsce prowadzenie postępowania z brakiem poszanowania zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W rozpatrywanej sprawie właściwie przyjął WSA, że nie miało miejsce uniemożliwienie Skarżącemu odniesienie się do stanowiska organu, co pociągało za sobą naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W danej sprawie nie ma wątpliwości, że czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu ciągnika samochodowego została dokonana w dniu doręczenia zobowiązanemu protokołu zajęcia (5 maja 2015 r.), a nie w dniu zawiadomienia (12 maja 2015 r.) Starostwa Powiatowego w P. o dokonanym zajęciu. Skarżący błędnie bowiem wywodzi termin do wniesienia skargi na czynność zajęcia, od dnia zawiadomienia starostwa o dokonaniu zajęcia. Termin na wniesienie skargi na czynność zajęcia należy liczyć od dnia doręczenia protokołu zajęcia. Skarżący, jak słusznie zauważył WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie wykazał jakie dowody i argumenty miały znaczenie w kwestii zachowania terminu wniesienia skargi poza, wyżej ocenionym, błędnym wywodem, co do początku biegu tego terminu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.