II FSK 286/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa (spr.) Sędziowie Sędzia NSA NSA Maciej Jaśniewicz Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska- Nowacka Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1003/21 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1003/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę P. K. (dalej jako "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej") z dnia 4 maja 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (treść uzasadnienia ww. wyroku dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W skardze kasacyjnej Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.), w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na zaakceptowaniu przez Sąd błędnego ustalenia organu administracji, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. (dalej jako "Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego) z dnia 20 sierpnia 2020 r., ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2015 r., podczas gdy organ administracji nie zgromadził kompletnego materiału dowodowego na okoliczność kwestii prawidłowości doręczenia decyzji, bowiem ani nie wezwał Skarżącej, ani Poczty Polskiej do przekazania informacji o sposobie rozpatrzenia reklamacji, choć o złożeniu przez Skarżącą reklamacji miał wiedzę z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, ani nie przesłuchał listonosza obsługującego rejon pocztowy oraz Skarżącej, na okoliczność prawidłowości doręczenia decyzji. Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało bowiem zaakceptowaniem przez Sąd błędnego zapatrywania organu administracji, że doręczenie decyzji Skarżącej było prawidłowe, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia przez organ administracji art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i powinno było spotkać się z reakcją Sądu pierwszej instancji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Skarżąca kwestionuje w niej nieprawidłowe, jej zdaniem, bo naruszające wymienione w tej skardze przepisy P.p.s.a. oraz Ordynacji podatkowej, zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji zamieszczonego w zaskarżonym do tego Sądu postanowieniu rozstrzygnięcia organu podatkowego, że odwołanie wniesione przez Skarżącą w dniu 12 lutego 2021 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 20 sierpnia 2020 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. W istocie rzeczy Skarżąca usiłuje podważyć prawidłowość doręczenia ww. decyzji. Decyzja ta została doręczona w trybie określonym w art. 150 Ordynacji podatkowej, jako tzw. doręczenie zastępcze. Przepis ten, jako wyjątek od doręczeń dokonywanych na podstawie art. 148 § 1 i art. 149 tej ustawy, przewiduje jako warunek skuteczności doręczenia obowiązek zrealizowania przez pocztę ściśle określonych czynności w ściśle określonych terminach. Zrealizowanie tych czynności potwierdza się poprzez naniesienie na przesyłce i w dokumentach pocztowych stosownych adnotacji. W niniejszej sprawie organ podatkowy słusznie uznał, że obowiązkom w tym zakresie uczyniono zadość. Sąd ten stwierdził, że "z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. została wysłana na adres zamieszkania Strony (G. ul. S. [...]/[...]). Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem, w dniu 24 sierpnia 2020 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrytce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 1 września 2020 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie zwrócono ją do nadawcy. W związku z tym organ uznał decyzję za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 7 września 2020 r." Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem na tej podstawie uznał w ślad za organem podatkowym, że przesyłka została doręczona skutecznie, a zatem odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Natomiast Skarżąca przeciwstawia ustaleniom dokonanym przez organ podatkowy na podstawie dokumentacji pocztowej gołosłowne stwierdzenie, że zawiadomień o nadejściu przesyłki w jej oddawczej skrzynce pocztowej nie było i na tym tle zarzuca organowi podatkowemu niezgromadzenie kompletnego materiału dowodowego na okoliczność prawidłowości doręczenia decyzji, co stanowiło naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Miałoby się to objawiać w braku wezwania Skarżącej oraz Poczty Polskiej do przekazania informacji o sposobie rozpatrzenia złożonej przez Skarżącą reklamacji oraz nieprzesłuchaniu listonosza oraz samej Skarżącej. Postulaty te i oparte na nich zarzuty są niezasadne, gdyż jak już wspomniano wyżej, opierają się na gołosłownych twierdzeniach Skarżącej. Nie podała ona w swojej argumentacji jakichkolwiek powodów i argumentów, które w choć w niewielkim stopniu uprawdopodobniałyby nierzetelność potwierdzających doręczenie przesyłki w trybie zastępczym, adnotacji pocztowych. Prosta negacja przez adresata przesyłki awizowania tej przesyłki nie powoduje po stronie organu podatkowego uzasadnionego obowiązku przesłuchania doręczyciela pocztowego (listonosza). Zgodnie z logiką takiego wniosku, należałoby zatem oczekiwać, pomijając już zdolność zapamiętywania przez listonosza rutynowych czynności, składających się na jego pracę, że listonosz ten podważy w takim przesłuchaniu prawdziwość dokonywanych przez siebie adnotacji urzędowych. Jeżeli chodzi natomiast o brak wezwania Skarżącej (oraz Poczty) do przedłożenia informacji o sposobie rozpatrzenia złożonej przez nią reklamacji, jako mogącego mieć wpływ na wynik sprawy uchybienia procesowego organu podatkowego i jako takiego uzasadnionego powodu uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz postanowienia organu podatkowego, dużo bardziej przekonujące o istnieniu takiego uchybienia, byłoby gdyby Skarżąca w skardze, czy nawet w skardze kasacyjnej, sama wspomniała, jaki był efekt tej reklamacji. Sam fakt złożenia takiej reklamacji w niczym nie uprawdopodabnia zaistnienia nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłki. Natomiast opisane przez Skarżącą w jej wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania okoliczności - polegające na tym, że od końca lipca 2020 r. nie spodziewała się, że będzie otrzymywać jakiekolwiek przesyłki w sprawie podatku za 2015 r., (Skarżąca wspominała również o swoim wyjeździe z G. po załatwieniu formalności związanych z pogrzebem męża), ponieważ w dniu 26 lipca 2020 r. udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu do reprezentowania jej w tej sprawie, aby ten koordynował sprawę i dbał o obieg dokumentów, jak też, że z niedowierzaniem przyjęła wiadomość, że pełnomocnik nadał swoje pełnomocnictwo dopiero w dniu 3 września 2020 r. - są zrozumiałe i nie budzą wątpliwości, ale nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości doręczenia decyzji, a co za tym idzie na rozstrzygnięcie organu podatkowego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności te przynależą bowiem do toczącej się równoległe sprawy dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w której z kolei Skarżąca stwierdziła (w skardze kasacyjnej), że bezsporne było, że "obiektywnie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania". W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), w zw. z pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).