II FSK 2705/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 975/15 w sprawie ze skargi E. G. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 975/15) w sprawie ze skargi E. G. i A. G. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2015 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z 22 grudnia 2014 r. w sprawie uchylenia w całości w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania nakazu płatniczego Prezydenta Miasta z 20 stycznia 2009 r. i ustalenia skarżącym wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2009 r. w kwocie 13.859 zł. W wyniku wniesionej skargi wyrokiem uchylono zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło na powyższy wyrok skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie od skarżących na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzuciło naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skoro wymienioną w postanowieniu o wznowieniu postępowania z urzędu podstawą był ten przepis i w postanowieniu o wznowieniu z dnia 21 maja 2012 r. jako nowe okoliczności wymieniono niezgłoszenie do opodatkowania budynków pozostałych a w postanowieniu o wznowieniu z dnia 3 października 2013 roku jako nowe okoliczności wymieniono niezgłoszenie do opodatkowania większej powierzchni zajętej na działalność gospodarczą z pozostałych budynków to tylko w zakresie tych okoliczności było możliwe prowadzenie postępowania wznowionego - w sytuacji gdy wznowienie postępowania następuje z urzędu na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 243 § 2 in fine O.p. organ podatkowy zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w ramach wznowionego postępowania, a poza tym w postanowieniu o wznowieniu z dnia 3 października 2013 r. jako nowe okoliczności wymieniono nieprawidłowości w wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w okresie od 27 stycznia 2012 r. do 23 lutego 2012 r. kontroli podatkowej na nieruchomości i tylko między innymi to niezgłoszenie do opodatkowania większej powierzchni zajętej na działalność gospodarczą z pozostałych budynków. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 i art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 127, art. 233 § 1 pkt 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 O.p. - polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu naruszenia art. 127 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sytuacji gdy organ odwoławczy nie naruszył tych przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a poza tym zaskarżona decyzja organu odwoławczego była zgodna z w/w przepisami, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i wobec tego podlega oddaleniu. Na wstępie, mając na uwadze związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, która wynika z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., należy wskazać na wadliwe sformułowanie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w zaskarżonym wyroku art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przepis ten jest przepisem postępowania podatkowego, regulującym jedną z przesłanek umożliwiających mu odstąpienie od zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych poprzez uruchomienie instytucji wznowienia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Strona wskazując ten przepis jako podstawę kasacyjną nie tylko wadliwie określiła jej prawny charakter, ale także pominęła zasadę, zgodnie z którą wniosek o wznowienie postępowania, jak też rozstrzygniecie dotyczy wyłącznie ostatecznego rozstrzygnięcia organu. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji (nakazu płatniczego) Prezydenta Miasta L. z dnia 20 stycznia 2009 r. ustalającej podatnikom łączne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. w stosunku do nieruchomości położonej w L. przy ulicy B. [...] (działka nr [...]). Przedmiotem łącznego opodatkowania tejże nieruchomości wynikającym z ostatecznej decyzji organu podatkowego były: 1) grunty związane z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą, 2) budynki mieszkalne, 3) budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto na podstawie powyższej decyzji ustalono podatnikom podatek rolny. Wznawiając postępowanie zakończone ostateczną decyzją organ był związany przedmiotowymi granicami, a to oznacza, że nie mógł, wzruszając decyzję w tym trybie postępowania, rozszerzyć jej przedmiotu o grunty i budynki pozostałe. Takie procedowanie byłoby dopuszczalne tylko w ramach postępowania "zwyczajnego". Natomiast instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Na powyższe ograniczenie przedmiotowe wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 47/05. Stwierdził, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, lecz odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 O.p., który to przepis odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych. Z tego też względu należy w pełni podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotem postępowania o wznowienie nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Nieopodatkowane dotychczas powierzchnie gruntów i budynków pozostałych nie mieszczą się w granicach przedmiotowego postępowania i z tego też względu zaskarżona decyzja organu została zasadnie uchylona. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.