Sygnatura
II FSK 2681/18
Wyrok NSA z 2 kwietnia 2019 r., II FSK 2681/18 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 2 kwietnia 2019
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA del. Sylwester Golec, , po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 717/17 w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 24 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia od A. F. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., I SA/Wr 717/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. F. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 24 maja 2017 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że organ pierwszej instancji ustalił skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r. w kwocie 177.095 zł, w tym, podatek rolny w wysokości 116 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 176.979 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że na części gruntów będących własnością skarżącego znajduje się zabytkowy park (wpisany do rejestrów zabytków), w granicach którego znajdują się zabytkowe mauzoleum oraz wieża widokowa. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków korzystają, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716; dalej: u.p.o.l.), ze zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości pod warunkiem ich utrzymywania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Zdaniem organu podatkowego pierwszej instancji, warunek ten nie został w sprawie spełniony, co wyłączało możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. 3. Decyzją z dnia 24 maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że o klasyfikacji gruntów (i ich powierzchni) rozstrzygają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero zmiana klasyfikacji gruntów w operacie ewidencji ma wpływ na opodatkowanie gruntów. Natomiast zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 617; dalej: u.p.r.) uwarunkowane jest zagospodarowaniem i utrzymaniem gruntów rolnych zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Tymczasem konserwator zabytków wskazał, że prace porządkowe przeprowadzone przez podatnika w latach 2013-2016 wykonane zostały bez nadzoru osób upoważnionych w tym zakresie, a także bez powiadomienia i uzyskania pozwolenia organu właściwego w tym zakresie. Nawet więcej, konserwator uznał, jako organ uprawniony do sprawowania kontroli w zakresie ochrony zabytków, że prace wykonywane były niezgodnie ze sztuką rewaloryzacji zabytkowych parków , co znacząco narusza art. 5 pkt 2-4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. 4. W skardze skarżący zarzucił naruszenie m.in.: - art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520; dalej: u.Pr.g.k.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące powierzchni i klasyfikacji gruntów; - art. 7 ust 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz art. 12 ust. 1 pkt 11 u.p.r. - poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania przewidzianego w nim zwolnienia z podatkowego. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie stanowią dowodu niepodważalnego. Dokonania remontu zabytkowej wieży widokowej i mauzoleum uniemożliwia natomiast brak technicznych możliwości przyłączenia energii elektrycznej. Zdaniem strony przesłanka utrzymania i konserwacji zabytku, stanowiąca podstawę do zastosowania zwolnienia podatkowego, może być realizowana także przez te czynności, które nie wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że sprawa składa się z dwóch zagadnień. Pierwsza część dotyczy nieuzasadnionego - zdaniem skarżącego - przyjęcia za podstawę wymiaru podatku danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Druga natomiast koncentruje się wokół przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz art. 12 ust. 1 pkt 11 u.p.r., które - zdaniem skarżącego - zostały przez niego spełnione. W odniesieniu do pierwszego punktuu sąd zaznaczył, że za ugruntowany uznać należy pogląd co do tego, iż organy podatkowe nie mogą samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinny odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. o sposobie kwalifikacji danego gruntu (budynku) dla celów podatku od nieruchomości decydować będzie nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile przyjęte w ewidencji gruntów i budynków funkcje takiej nieruchomości. Odstąpienie od zapisów ewidencyjnych, tak jak to wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 (opubl. w CBOSA), możliwe będzie jedynie w tym przypadku, gdy odstępstwo dotyczy danych o względnej mocy wiążącej, tj. takich, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych. Zdaniem sądu I instancji odstępstwo od informacji ujętych w ewidencji nie jest natomiast możliwe w przypadku danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy, jak te dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2016 r., II FSK 3935/13, opublik. CBOSA). Zmiana tego rodzaju informacji może być dokonywana tylko w drodze uruchomienia odpowiedniej procedury administracyjnej. W sprawie strona kwestionuje ujętą w ewidencji klasyfikację posiadanych przez nią terenów jako rekreacyjno-wypoczynkowych ("Bz") podnosząc, że stanowią one lasy i grunty leśne. W ocenie sądu, klasyfikacja gruntu (jako "Bz") należy do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy, co nakazuje przyjąć, że dopóki zapisy ewidencji nie zostaną zmienione w tym zakresie w odpowiednim trybie administracyjnym, dopóty organy podatkowe nie mogą przyjmować (dla potrzeb opodatkowania) ustaleń innych niż wynikające z tej ewidencji. Jako opowiadające prawu więc uznać należy postępowanie organów podatkowych, które przy wymiarze zobowiązania podatkowego w sprawie kierowały się informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe przesądza o dokonaniu przez organy podatkowe prawidłowej wykładni art. 21 ust. 1 u.Pr.g.k. i należytym zastosowaniu tego przepisu w sprawie. W odniesieniu do drugiej kwestii sąd zaznaczył, że trafnie przyjęły organy podatkowe, iż skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków (art. 38 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), to właśnie do wojewódzkiego konserwatora zabytków powinien zwrócić się organ podatkowy, bądź strona, o zajęcie stanowiska odnośnie należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. W aktach znajdują się stosowne dokumenty sporządzone przez właściwego konserwatora zabytków. Wynika z nich, że skarżący w latach 2013-2015, a także w 2016 r. nie realizował obowiązków związanych z utrzymaniem, zagospodarowaniem i konserwacją zabytku w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W ostatniej wypowiedzi zawartej w piśmie z dnia 25 lipca 2016 r. konserwator zabytków poinformował, że opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela nie spełnia warunków z art. 5 ustawy o ochronie zabytków. W parku są wykonywane prace ziemne (tj. oczyszczanie stawów, odnawianie alejek) bez wymaganego pozwolenia, niezgodnie ze sztuką waloryzacji zabytkowych parków , co znacząco narusza art. 5 pkt 2 i 4 ustawy. 6. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 151 p.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi mimo, że decyzje organów podatkowych wydane zostały z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm. - dalej: ord. pod.) - poprzez zaniechanie tych organów przeprowadzenia postępowania podatkowego w celu ustalenia właściwej stawki podatku, czego konsekwencją był brak w zaskarżonej decyzji jakichkolwiek ustaleń dotyczących rodzaju klasyfikacji nieruchomości gruntowych należących do skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. – poprzez oddalenie skargi mimo tego, że decyzje organów podatkowych wydane zostały z naruszeniem art. 194 § 3 ord. pod. polegającym na nieprzeprowadzeniu dowodu przeciwko dokumentowi, a także przyjęciu, iż jedynym sposobem wykazania nieprawidłowości zapisów zawartych w ewidencji jest doprowadzenie do jej zmiany w innym postępowaniu niż podatkowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 3) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 21 u.Pr.g.k. oraz w związku z art. 194 § 3 ord. pod., a w konsekwencji jego niezastosowanie i uznanie, że nieruchomości gruntowe skarżącego są terenami rekreacyjnymi, a nie lasem i w związku z tym uznanie za prawidłową stawki podatku od nieruchomości właściwej dla terenów rekreacyjnych, 4) art. 21 u.Pr.g.k. w związku z art. 194 § 3 ord. pod. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jedyną podstawą kwalifikacji nieruchomości, która ma wpływ na wymiar podatku wynika wprost z przeznaczenia nieruchomości określonej w ewidencji gruntów. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o: – oddalenie skargi kasacyjnej, – zasądzenie na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół zagadnienia dotyczącego błędnego ustalenia stanu faktycznego wobec gruntów, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków w roku podatkowym 2016 jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe o symbolu "Bz", wskutek przyjęcia za podstawę ustaleń danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 21 u.Pr.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z cytowanym przepisem dane zawarte w ewidencji stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Kategoryczne brzmienie tej normy prawnej wskazuje, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią dane uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09). Poza tym zauważyć trzeba, że wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 ord. pod. dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12). Jednak z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, zatem miarodajne jest przyjęcie danych zgodnych z ewidencją gruntów i budynków. Przedłożona zaś w postępowaniu sądowoadministarcyjnym decyzja Prezydenta Miasta (nr [...]) z dnia 30 sierpnia 2017 r. wraz z mapą klasyfikacyjną uzupełniającą ewidencję aktów oraz wykazem z nich danych ewidencyjnych dotyczących nieruchomości, oświadczenie Klasyfikatora oraz zarzutów D. G. z dnia 2 września 2017 r. nie mogą wpływać na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. Zauważyć trzeba, że: - Ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji na temat gruntów i budynków. Oznacza to, że wszelkie zmiany przedmiotowe i podmiotowe dokonywane są w niej na podstawie określonej przepisami prawa dokumentacji geodezyjnej, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz innych prawem określonych aktów. [...] Takiej podstawy prawnej nie tworzą przepisy art. 20 i art. 22 ust. 1 [u.Pr.g.k..], nie wskazują one, by odmowa dokonania zmiany w ewidencji miała następować w formie decyzji. Tej formy nie można wywieść z żadnego innego przepisu ustawy; -Przypisanie organowi władczego sposobu działania możliwe jest tylko wtedy, gdy przepis prawa powszechnie obowiązującego pozwala przynajmniej w drodze wykładni przyjąć, że organ działa jednostronnie i władczo. W zakresie prowadzenia ewidencji staroście nie można przypisać takich uprawnień; - Starosta, prowadząc postępowanie w trybie art. 22 ust. 3 ustawy, nie może wydać decyzji, bo nie jest to postępowanie prowadzone na podstawie k.p.a., a tylko wtedy mogłaby zapaść decyzja. 2) W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że: a) "przy wykładni przepisów regulujących kwestię dokonywania zmian w ewidencji gruntów trzeba mieć na uwadze, że dokonanie takiej zmiany jest czynnością materialno-techniczną, w związku z czym nie mają do niej zastosowania przepisy procedury administracyjnej określające przesłanki stwierdzenia nieważności, bądź wznowienia postępowania. Zmiany bowiem w ewidencji gruntów obejmujące zmiany rodzaju użytków gruntowych dokonywane są nie w drodze decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił także, że z faktu, iż zmarły mąż nie poinformował skarżącej, że nabył nieruchomość do majątku wspólnego, nie może ona wywodzić na gruncie postępowania administracyjnego korzystnych dla siebie skutków, gdyż nie jest możliwe dokonanie zmian w ewidencji z datą wsteczną. Jeśli bowiem zmiany w ewidencji gruntów i budynków następują, to mają one skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną (tak w wyroku NSA z dnia 30 października 2009 r., I OSK 102/09, Lex nr 570949); b) nie jest możliwe dokonanie zmian w ewidencji z datą wsteczną. Jeśli zmiany w ewidencji gruntów i budynków następują, to mają one skutek ex nunc tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 października 2008 r., III SA/Gd 316/08, Lex nr 563119). W konsekwencji nawet gdyby przyjąć, że powyższe dokumenty mogłyby wskazywać, iż w 2016 r. sporne nieruchomości miały inny charakter gleboznawczy niż przyjęty w ewidencji gruntów, to i tak nie mogą stanowić podstawy do rozpoznania postępowania geodezyjnego skoro nie jest to postępowanie uregulowane w k.p.a. Natomiast kwestią otwartą będzie ewentualne wznowienie postępowania podatkowego z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 194 § 3 ord. pod. jako że okoliczność momentu, od którego inna powinna być klasyfikacja gleboznawcza spornych nieruchomości nie była znana organowi podatkowemu w chwili wydania zaskarżonej decyzji (tak wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., II FSK 1928/11, Lex nr 1329664). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki z dnia: 4 sierpnia 2017 r., II FSK 897/17 i 5 października 2017 r., II FSK 3042/15) ugruntowany jest pogląd, że prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 ord. pod. korzystają one z domniemania prawdziwości. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach u.Pr.g.k., ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034). Podkreślić należy, że zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany oraz datę jej wprowadzenia. Na zasadzie wyjątku w orzecznictwie za dopuszczalne uznaje się czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jedynie wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2007 r., II FSK 145/06, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r., II FSK 2365/13). Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.Pr.g.k. w związku z ww. przepisami rozporządzenia - datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., I SA/Kr 1190/09, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2010 r. Nr 5, s.5-6). Zgodnie z art. 21 u.Pr.g.k. podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Kategoryczny charakter normy prawnej zawartej w powyższym przepisie i nakaz respektowania jej przez organy podatkowe nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jednolicie przyjmuje się bowiem, że dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ord. pod., a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwym w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym w niniejszej sprawie przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Ponadto w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 1 u.p.r. oraz art. 2 ust 1 pkt 1 u.p.o.l. polegającego na oparciu rozstrzygnięcia o ewidencję gruntów i budynków podnieść należy, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast według art. 1 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Z kolei stosownie do treści art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają w szczególności grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z powyższych przepisów bezspornie wynika, że przy określeniu, któremu ze wskazanych podatków będzie podlegał dany grunt, tj. podatkowi od nieruchomości czy podatkowi rolnemu lub leśnemu, decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem ustalenia oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń organ jest, co do zasady, związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, że ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07). Ponadto dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ord. pod. - stanowią więc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy podatkowe nie mogą samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinny odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innych danych, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Co więcej, nie jest także możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji. Tym samym oparcie rozstrzygnięcia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania. Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż ten wynikający z tych właśnie ewidencji. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r., II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. też wyroki NSA dnia: 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08; 12 marca 2009 r., II FSK 49/08 i 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07). Natomiast ewentualnego kwestionowania prawidłowości wpisu w ewidencji należy dokonywać nie w postępowaniu podatkowym, lecz odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany w ewidencji gruntów. Do czasu ewentualnej weryfikacji danych ujętych w tejże ewidencji brak jest podstaw dla jej kwestionowania, jako podstawy wymiaru podatku. Podkreślić ponownie należy, że w 2016 r. dane zawarte w ewidencji gruntów dotyczące spornych gruntów podatnika nie uległy żadnej zmianie. 8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 sierpnia 2018
- Symbol z opisem
- 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
- Hasła tematyczne
- Podatek od nieruchomości
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jolanta Sokołowska Stefan Babiarz /przewodniczący sprawozdawca/ Sylwester Golec
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
art. 21 · Dz.U. 2015 poz. 520
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Gl 1327/18 · 2 kwietnia 2019
Wyrok WSA w Gliwicach z 2 kwietnia 2019 r., I SA/Gl 1327/18 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygnatura: I SA/Gl 43/19 · 2 kwietnia 2019
Wyrok WSA w Gliwicach z 2 kwietnia 2019 r., I SA/Gl 43/19 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygnatura: II FSK 2364/18 · 1 kwietnia 2019
Postanowienie NSA z 1 kwietnia 2019 r., II FSK 2364/18 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny