II FSK 1934/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "T." sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1315/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "T." sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 27 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia oddalić skargę kasacyjną.

I. Zaskarżonym postanowieniem z 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1315/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 27 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zwrócił wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), bowiem z uwagi na brak skutecznego w rozumieniu przepisów prawa doręczenia decyzji SKO Spółce, skarga okazała się przedwczesna. Stosownie zaś do art. 212 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń w postępowaniu podatkowym, unormowaną m.in. w art. 144 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Doręczenie osobie prawnej, jaką jest Spółka, reguluje natomiast m.in. art. 151 Ordynacji podatkowej, który w § 1 określa, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 152 § 1 Ordynacji podatkowej odbierający pismo potwierdza doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skoro przepisy te określają warunki skutecznego doręczenia przesyłki, która w tym wypadku jest rejestrowana (przesyłka polecona), rozumiana jako przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem i doręczana za pokwitowaniem odbioru [(art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113)], to dokument pokwitowania odbioru ma zasadnicze znaczenie dla uznania skuteczności doręczenia decyzji wydanej przez organ administracji publicznej, a co za tym idzie – wejścia takiej decyzji do obrotu prawnego. WSA wskazał też, że skuteczność doręczenia wynika nie tylko z posiadania przez nadawcę pokwitowania doręczenia, ale także, z zawartych w nim zapisów, a przede wszystkim czytelnego podpisu odbiorcy, daty doręczenia i wskazania przez doręczyciela na dokumencie pokwitowania sposobu doręczenia. Skoro w rozpoznawanej sprawie brak jest w ogóle dowodu doręczenia Stronie decyzji SKO, a wadliwość wykonania usługi pocztowej potwierdziła Poczta Polska S.A. na skutek zgłoszonej przez SKO reklamacji, a jednocześnie nie stanowi potwierdzenia odbioru sam wydruk ze strony internetowej emonitoring.poczta-polska.pl, to zdaniem WSA trudno uznać, że decyzja SKO z 27 lipca 2016 r. weszła do obrotu prawnego. Skargę na tę decyzję WSA uznał więc za przedwczesną. SKO winno zatem doręczyć decyzję zgodnie z prawem. II. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 144 § 1 pkt 1, art. 145 § 1, art. 151 § 1 i art. 152 § 1 Ordynacji podatkowej przez ich błędne zastosowanie wynikające z wadliwego ustalenia, że 16 sierpnia 2016 r. nie doszło do doręczenia Spółce decyzji SKO, a przez to wadliwe odrzucenie skargi na tę decyzję z uwagi na założenie, że wcale nie doszło do doręczenia decyzji Stronie. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych świadczonego przez radcę prawnego. Spółka wniosła też o przeprowadzenie dowodów z odpisu decyzji zawierającego potwierdzenie doręczenia decyzji Spółce 16 sierpnia 2016 r. oraz kserokopii książki korespondencji Spółki na okoliczność doręczenia decyzji. III. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą wywodu skargi kasacyjnej jest podważenie zastosowania w realiach tej sprawy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i odrzucenie skargi, a to z uwagi na niewystąpienie – zdaniem Spółki – przesłanki niedopuszczalności skargi, o której mowa w tym przepisie. Zdaniem Spółki wniesienie skargi nie było bowiem przedwczesne, skoro Spółka otrzymała decyzję 16 sierpnia 2016 r. Na potwierdzenie tego faktu Spółka przedłożyła kopię odpisu decyzji, na którym widnieje prezentata firmowa Spółki z tą właśnie datą przyjęcia korespondencji, jak również kopia księgi korespondencji Spółki uwzględniająca otrzymanie odpisu decyzji z tą datą. Dokumenty te jednak po pierwsze, nie stanowią pokwitowania odbioru, o którym mowa w art. 144 Ordynacji podatkowej, a którymi mógłby dysponować organ, aby w istocie decyzja weszła do obrotu prawnego zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej. Po drugie, są one dokumentami wewnętrznymi Spółki, a zatem mają charakter dokumentów prywatnych, a nie urzędowych. Sam zaś wydruk z serwisu internetowego http://emonitoring.poczta-polska.pl, którym dysponował już zresztą sam organ podatkowy, również nie stanowi pokwitowania odbioru, a zatem nie dokumentuje doręczenia decyzji, wymaganego przepisem art. 212 Ordynacji podatkowej. Jak zaś słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, o fakcie niedoręczenia decyzji, a zatem niewejścia jej do obrotu prawnego, świadczy dobitnie uznanie reklamacji przez Pocztę Polską. Niezależnie więc od tego, że Spółka jest w stanie wykazać fizyczne otrzymanie pisma, nie możemy w tej sprawie mówić o doręczeniu decyzji za pokwitowaniem. Sąd pierwszej instancji szczegółowo zacytował przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie doręczenia, nie ma więc potrzeby powtarzania ich w tym miejscu. Jednakże konieczne jest podkreślenie, że przepisy dotyczące doręczeń (nie tylko zresztą w Ordynacji podatkowej, ale również w innych ustawach regulujących materię procesową) mają charakter gwarancyjny. Służą one zarówno ogólnej pewności obrotu prawnego, jak i gwarancjom procesowym stron postępowania, w tym gwarancjom konstytucyjnym. Takimi pozostają m.in. zasada prawa do sądu wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP czy zasada dwuinstancyjności postępowania - przed organami z art. 78 Konstytucji RP lub przed sądami z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to zaś, że organ podatkowy ma obowiązek przestrzegać przepisów o doręczeniu z urzędu, a Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu podatkowego lub podmiotu dokonującego doręczeń, np. operatora pocztowego. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna, tylko bowiem doręczenie dokonane zgodnie z przepisami prawa powoduje skuteczność czynności podejmowanych przez organ podatkowy. W sytuacji zatem, gdy w sprawie tej brak jest urzędowego dokumentu w postaci pokwitowania odbioru pisma, o którym mowa w art. 144 Ordynacji podatkowej, a zatem decyzja nie została jak dotąd prawidłowo doręczona, nie może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. W świetle zaś art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W doktrynie i orzecznictwie za niedopuszczalną uważa się skargę z różnych przyczyn, w tym m.in. gdy skarga została wniesiona przed doręczeniem decyzji. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako przedwczesną i zobowiązał SKO do prawidłowego doręczenia decyzji. W rezultacie należy uznać, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu wskazanie co do dalszego postępowania ma na względzie zabezpieczenie interesu strony postępowania. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania okazał się więc niezasadny. V. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.