II FSK 1879/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1596/14 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 1596/14 ze skargi M.B. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 lipca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd pierwszej instancji przedstawia się następująco. Decyzją z dnia 12 maja 2014 r. Prezydent Miasta K. działając na zasadzie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) umorzył postępowanie w całości w sprawie określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2009 z tytułu posiadania pojazdów. Organ przypomniał, że postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r. na wniosek podatnika wznowił postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 r. Tymczasem sprawa określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 r. została zakończona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2010 r. W konsekwencji, zgodnie z art. 244 § 1 O.p., Prezydent Miasta nie jest organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2009 r. Jednocześnie postępowanie w tej sprawie zostało wznowione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r. W odwołaniu od tej decyzji strona stwierdziła, że opisane rozstrzygnięcie z dnia 12 maja 2014 r. jest niezrozumiałe. Wątpliwości odwołującego się budzi fakt, że Prezydent Miasta najpierw postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r. wznowił postępowanie a następnie w zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie jest organem właściwym do wznowienia postępowania. Podatnik uważa, że jeżeli z zaskarżonej decyzji "płyną dla niego ujemne konsekwencje, to wnosi o ponowne rozpatrzenie przez organ nadrzędny". Decyzją z dnia 31 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję z dnia 12 maja 2014 r. podzielając w całości stanowisko organu pierwszej instancji. W skardze Skarżący żądając zmiany rozstrzygnięcia organu odwoławczego z dnia 12 maja 2014 r., wniósł o całościowe rozpoznanie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej:p.p.s.a.) oddalił skargę. Na wstępie Sąd odniósł się do treści art. 208 § 1 O.p., który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Wyjaśnił, że jedyną przesłanką obligatoryjnego umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość. Postępowanie podatkowe należy uznać za bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, przy czym przyczyny tak rozumianej bezprzedmiotowości postępowania mogą być różne: zarówno faktyczne jak i prawne. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2010 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 r. Przepis art. 244 § 1 O.p. precyzyjnie określa krąg organów, które są właściwe w sprawie wznowienia postępowania podatkowego. Ogólną zasadą pozostaje, iż organem właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Sąd wyjaśnił, że obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ ocenia jedynie, czy wystąpiły kumulatywnie przesłanki podmiotowe (czy wniosek złożyła osoba posiadająca przymiot strony) oraz przedmiotowe (czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną), a także czy zachowany został określony przez ustawodawcę termin złożenia wniosku przez stronę. Na tym etapie nie jest natomiast dopuszczalne badanie, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki wymienione w art. 240 § 1 O.p. Ta kwestia jest przedmiotem oceny dopiero w postępowaniu wznowieniowym, otwierającym się po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania. Odnosząc powyższe do rozstrzyganej sprawy Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Prezydent Miasta nie powinien wydawać postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego, gdyż zgodnie z art. 244 § 4 O.p. rozstrzygnięcie to leżało w gestii Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Skoro jednak wydano postanowienie z dnia 28 lutego 2014 r. o wznowieniu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 r., powinnością organu było zakończenie bezprzedmiotowego postępowania. Skarżący wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 170 § 1 O.p. naruszenie przepisów postępowania tj. oddalenie skargi w sytuacji, gdy na mocy art. 170 § 1 O.p. Prezydent Miasta do którego Skarżący skierował podanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO w Krakowie z dnia 11 stycznia 2010 r., a który to organ był organem niewłaściwym winien przekazać podanie do organu właściwego tj. do SKO w Krakowie celem zbadania przesłanek wznowienia postępowania, a nie samodzielnie wydawać postanowienie o wznowieniu zaś następnie umarzać tak wszczęte postępowanie, co winno w stanie faktycznym sprawy skutkować uchyleniem decyzji SKO w Krakowie w przedmiocie umorzenia postępowania. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego udzielonego Skarżącemu z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Na początek przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach wniesionej skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniający wymogi wynikające z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Zarzut kasacyjny powinien przede wszystkim wskazywać naruszony, zdaniem Skarżącego, przepis prawa, przedstawiać postać jego nieprawidłowego zastosowania, błędną oraz poprawną wykładnię. Rozpoznana sprawa dotyczyła ad meritum umorzenia postępowania wywołanego wznowieniem postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 r. Wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił w niej zarzutów kasacyjnych obejmujących regulacje prawne dotyczące: wznowienia postępowania podatkowego, właściwości organów w zakresie wznowienia postępowania podatkowego oraz umorzenia postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy zaprezentowanie tylko i wyłącznie zarzutu naruszenia art. 170 § 1 O.p. było niewystarczające. Zgodnie z tym przepisem, organ niewłaściwy powinien przekazać wniesione do niego podanie organowi właściwemu. Brak wymienionych powyżej zarzutów kasacyjnych uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zgodną z prawem - w granicach skargi kasacyjnym ocenę: postępowania, w którym wniesiono podanie, właściwości organów tego postępowania, uzasadnienia przekazania podania innemu organowi, ziszczenia się przesłanek umorzenia postępowania. Dodać należy, że wniesienie prawidłowej skargi kasacyjnej było możliwe, ponieważ, zgodnie z art. 175 p.p.s.a., sporządził ją profesjonalny pełnomocnik. Skarga kasacyjna w sprawie uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie, wobec czego, na postawie art. 184 p.p.s.a., należało orzec o jej oddaleniu.