II FSK 1783/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. (dawniej: M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3237/15 w sprawie ze skargi M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: zawiesić postępowanie sądowe.

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2016 r., III SA/Wa 3237/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 września 2015 r w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka wniosła skargę kasacyjną w dniu 28 marca 2017 r. W dniu 30 lipca 2018 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości spółki w dniu 27 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Konsekwencją regulacji zawartej w powołanym wyżej przepisie jest zawieszenie postępowania sądowego w chwili powzięcia przez sąd administracyjny wiadomości o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które to postępowanie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Art. 193 p.p.s.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny również tego przepisu, stanowiąc że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Stosując art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. z 2017 r., poz. 2344; dalej: p.u.), które mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zgodnie z art. 144 ust. 1 p.u. po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z regulacji powyższej wynika, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 p.u.). Zatem z chwilą ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację procesową w stosunku do postępowań dotyczących masy upadłości (wszczętych również przed ogłoszeniem upadłości), choć pozostaje ich stroną w znaczeniu materialnoprawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie sądowoadministracyjne, którego przedmiotem jest kwestia stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych jest sprawą, której przedmiot wchodzi do masy upadłości. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w omawianym przypadku ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowoadministracyjnego i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Ponieważ zobowiązanie podatkowe skarżącego powstało przed datą ogłoszenia upadłości, prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego przeciwko syndykowi jest możliwe po spełnieniu przesłanek z art. 145 ust. 1 p.u. Przepis ten stanowi, że postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Zatem podjęcie zawieszonego postępowania staje się możliwe tylko wówczas, gdy należność nie została umieszczona na liście wierzytelności, po wykazaniu faktu odmowy wciągnięcia wierzytelności na listę. Zważywszy powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę ww. przepisy p.u. zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 p.p.s.a.