II FSK 1728/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 948/17 w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia oddalić wniosek.

Wyrokiem z 25 stycznia 2018 r., I SA/Łd 948/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "strona", "skarżąca", "spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 25 lipca 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, a także - na podstawie art. 61 § 3, art. 61 § 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej w skrócie "p.p.s.a.") - zmiany postanowienia WSA w Łodzi z 17 października 2017 r. poprzez wstrzymanie wykonania w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 25 lipca 2017 r. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku o zmianę postanowienia (sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji), z uwagi na brak środków finansowych pozwalających na zapłatę zaległości podatkowych zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem strony, wprawdzie Wójt Gminy L. odroczył zapłatę zaległości podatkowych skarżącej, w tym zaległości objętej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, ale obecny stan finansów spółki nawet po upływie terminu odroczenia zapłaty nie pozwoli na uregulowanie tych należności i doprowadzi do braku możliwości wykonywania przez spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie natomiast ze wskazanym przez autora skargi kasacyjnej art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powołanego przepisu wynika, że to sąd wojewódzki, który orzekał w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ma prawo do zmiany postanowienia w tym przedmiocie. Wydanie orzeczenia na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. możliwe jest do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji (nawet nieprawomocnie). Nie oznacza to jednak, że strona postępowania pozbawiona jest prawa do ochrony tymczasowej zagwarantowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. po wydaniu wyroku, a przed jego uprawomocnieniem się. Zgodnie bowiem z art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) oraz uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Jeżeli sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a strona nie korzystała wcześniej z ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w postępowaniu kasacyjnym dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r. (I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie spółka wnosi nie o zmianę postanowienia WSA w Łodzi z 17 października 2017 r., a o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Odnosząc się zatem do argumentacji wniosku skarżącej podkreślić, że z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż wnioskodawca powinien uprawdopodobnić istnienie przesłanek w nim określonych. Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. postanowienia NSA: z 15 grudnia 2005 r., I FZ 633/05; z 26 września 2013 r., II FSK 2540/13; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik. CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca przesłanki tej nie wykazała. Wobec podnoszonych przez stronę okoliczności wskazać należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; publik. CBOSA). Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2015 r., II FZ 128/15, publik. CBOSA). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.