II FSK 1584/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 1 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku O. S. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 15 listopada 2018 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej O. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 63/19 w sprawie ze skargi O. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 63/19, oddalającego skargę O. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 15 listopada 2018 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Według autora skargi kasacyjnej, za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia fakt, że kwota ustalonego podatku jest wysoka, a natychmiastowe jej uiszczenie, w sposób znaczący uszczupli majątek skarżącego jako osoby małoletniej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 15 listopada 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne — “znaczna szkoda" oraz “trudne do odwrócenia skutki" — powodują, że stosowanie tej instytucji procesowej wymaga dokonania przez sąd wartościowania, które w przypadku powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega na zestawieniu sytuacji majątkowej skarżących z prognozowanymi skutkami aktu lub czynności, których wstrzymania strona się domaga. Bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony, nie sposób bowiem ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany (tj. znaczny) charakter. Warto podkreślić, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W pełni więc należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 7.01.2014 r., II FZ 1350/13 (LEX nr 1410667), że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwraca się uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd (zob. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci uszczerbku dla jej sytuacji finansowej, ponieważ twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji są ogólnikowe i nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do zastosowania wobec skarżącego ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.