Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II FSK 1476/17

Wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r., II FSK 1476/17 – podatek od czynności cywilnoprawnych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 kwietnia 2019
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA del. Cezary Koziński (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1684/16 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt III SA/Wa 1684/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (dalej: "skarżącą") złożoną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 24 kwietnia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzją z 24 kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Prezydent W. z dnia 23 lutego 2015 r. określającą skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do października 2014 r. Organ odwoławczy przywołał przepis art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 13 wrześnie 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r., poz. 250 ze zm. - dalej: "u.c.p.g."), w myśl którego jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. W ocenie organu wyodrębnienie takiego przypadku należy uznać za celowy zabieg ustawodawcy, ponieważ stosunki własnościowe w budynkach wielolokalowych mogą przedstawiać się bardzo różnie. Możliwa jest między innymi taka sytuacja, że w budynku wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali, zarząd nie zostanie wybrany. Wówczas obowiązki właściciela nieruchomości, w tym dotyczące ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obciążają właścicieli lokali (art. 2 ust. 3 in fine u.c.p.g.). W ocenie SKO, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 2 ust. 3 u.c.p.g. bowiem w przypadku, gdy tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z obligatoryjnym bądź fakultatywnym członkostwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną. Właściciele nieruchomości będą zobowiązani do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występują autonomicznie (sami) lub w przypadku, gdy zarząd nieruchomością wspólną nie został wyłoniony. Za bezsporne uznano, że liczba zamieszkałych lokali w przedmiotowej nieruchomości przekracza siedem, oraz że dokonano wyboru kilkuosobowego zarządu. Z akt sprawy nie wynikało także, by właściciele lokali przedmiotowego budynku w umowie lub w drodze uchwały powierzyli zarządzanie nieruchomością innej osobie fizycznej lub prawnej. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie powzięto wątpliwości co do danych zawartych w złożonej przez skarżącą deklaracji, skoro wskazano w niej liczbę lokali mieszkalnych i gospodarstw domowych budynku wynoszącą 0 oraz sumę opłat wynoszącą 0 zł, jak również nie zadeklarowano sposobu zbiórki odpadów. Skoro zaś obowiązek złożenia deklaracji obciążał osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, to złożenie takich deklaracji przez właścicieli poszczególnych lokali, w tym budynku, nie może być uznane za wypełnienie obowiązku ustawowego wynikającego z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., a tym samym istniała podstawa do przyjęcia przez organ, że deklaracja nie została złożona w sposób prawidłowy, co uzasadniało wszczęcie postępowania i wydanie decyzji określającej wysokość opłaty. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 6o u.c.p.g. na skutek przyjęcia błędnej wykładni art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 6m u.c.p.g., w wyniku niewłaściwego zastosowania art. 46 § 1 oraz art. 48 Kodeksu cywilnego poprzez bezpodstawne obciążenie skarżącej obowiązkami właściciela nieruchomości dla lokali niewyodrębnionych oraz nieruchomości lokalowych oraz naruszenie art. 6m u.c.p.g. poprzez wydanie jednej decyzji dla 99 nieruchomości znajdujących się w budynku, w sytuacji gdy dla każdej nieruchomości organ winien był wydać odrębną decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak podkreślił, zasadniczą kwestię w niniejszej sprawie stanowi określenie podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu. W ocenie skarżącej za taki podmiot nie można uznać osób sprawujących zarząd nieruchomością wspólną, gdyż obowiązki właściciela nieruchomości w stosunku do poszczególnych lokali, w tym w zakresie złożenia deklaracji, obciążają samych właścicieli wyodrębnionych lokali. Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował twierdzeń skarżącej dotyczących m.in. pojęcia nieruchomości, czy też pojęcia jej części składowych wynikających z przywołanych przepisów art. 46 § 1 i 48 Kodeksu cywilnego, jednak zarzut ich niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie uznał za chybiony. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy trafnie przyjął, iż art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., zawierający definicję właściciela nieruchomości, należy odczytywać w kontekście pojęcia nieruchomości przyjętego na gruncie prawa cywilnego. Definicja ta jest jednak szersza niż wynika to z art. 140 i n. Kodeksu cywilnego. Wskazuje na to również przepis art. 6c u.c.p.g., zgodnie z którym, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1). Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2). Z powyższego wynika, że definicja właściciela nieruchomości na gruncie u.c.p.g. jest bardzo szeroka i wiąże się z faktem władania nieruchomością, na której zamieszkują mieszkańcy lub też nie zamieszkują, lecz które generują odpady komunalne. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy należy zatem interpretować z uwzględnieniem przepisów u.c.p.g., jako przepisów szczególnych wprowadzających odmienną od cywilistycznej definicję pojęcia właściciela nieruchomości. Odwołując się do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych skład orzekający stwierdził, że zasadą wynikającą z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. jest nałożenie obowiązków właściciela nieruchomości na osobę sprawującą zarząd nieruchomością wspólną, czyli na jeden podmiot. Wyłącznie w przypadku, gdy taki zarząd nie został ustanowiony, obowiązki właściciela, wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obciążają każdego z właścicieli lokali. WSA w Warszawie nie zgodził się ze skarżącą, że dopiero od dnia wejścia w życie znowelizowanego przepisu art. 2 ust. 3 u.c.p.g., wprowadzonego ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2015 r., poz. 87), tj. od dnia 1 lutego 2015 r., obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową. Jak podkreślono, celem nowelizacji powyższego przepisu nie była zmiana dotychczasowego stanu prawnego, lecz - jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej ten przepis (druk sejmowy nr 2377 Sejmu VII kadencji) - miała ona charakter jedynie doprecyzowujący (porządkujący), a nie normatywny. Z tych względów Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w związku z niezłożeniem przez Wspólnotę prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ zasadnie wszczął wobec niej postępowanie w tej sprawie i ustalił wysokość przedmiotowej opłaty. Stosownie do art. 6o ust. 1 ustawy, Prezydent Miasta określił wysokość opłaty przyjmując szacunkową ilość odpadów komunalnych powstającą na nieruchomościach o podobnym charakterze oraz biorąc pod uwagę ilość gospodarstw domowych generujących odpady na przedmiotowej nieruchomości. Dokonanie szacunku z założenia prowadzi do określenia przybliżonej wartości jakiejś wielkości. Ustalona przy zastosowaniu tej metody wysokość przedmiotowej opłaty zawiera więc pewne niedokładności, które nie wpływają jednak na jej prawidłowość. Organ uzasadnił również należycie, że wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji powziął w związku z rozbieżnością między zadeklarowaną przez Wspólnotę kwotą opłaty w wysokości 0 zł, a faktem, iż przedmiotowa nieruchomość jest wielolokalowa i zamieszkała oraz są na niej wytwarzane odpady komunalne. Odnosząc się do zarzutu skarżącej co do błędnego określenia adresata zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji pozbawienia rzeczywistej strony postępowania, tj. właścicieli poszczególnych lokali, czynnego w nim udziału, Sąd zauważył, że skoro obowiązek złożenia deklaracji o wysokości przedmiotowej opłaty spoczywał na Wspólnocie, jako właścicielu nieruchomości, to organ prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania. W tym zakresie niezasadne jest stwierdzenie skarżącej, iż organ powinien wydać decyzje o wysokości opłaty w stosunku do każdego z właścicieli lokali z osobna, w sytuacji gdy to Wspólnota była jedyną stroną w niniejszym postępowaniu. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie zwrotu poniesionych niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Powołując przepisy art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") zarzucono wyrokowi naruszenie: - art. 2 ust. 3 w związku z art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystość i porządku w gminach, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wspólnota mieszkaniowa jest obowiązana do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, nie tylko w zakresie nieruchomości wspólnej, lecz również w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości lokalowych, podczas gdy z literalnego brzmienia powyższych przepisów wynika, że wspólnota mieszkaniowa obowiązana jest do złożenia przedmiotowych deklaracji w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, ustawodawca zaś nie nałożył wprost takiego obowiązku w stosunku do nieruchomości lokalowych; - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na lakonicznym wskazaniu motywów rozstrzygnięcia, niewystarczającym objaśnieniu zastosowanych przez WSA przepisów, nieprzeprowadzeniu przez WSA analizy podstawy prawnej rozstrzygnięcia i ograniczeniu się wyłącznie do przywołania treści przepisów i skopiowania uzasadnienia wyroku wydanego w innej sprawie, co tym samym uniemożliwiło skarżącej merytoryczną polemikę ze stanowiskiem WSA, a takie zrozumienie zasadności przesłanek, którymi WSA się kierował. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie udzieliło odpowiedzi na wniesioną skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie orzekającym w pełni podziela argumentację (przyjmując ją za własną) wyrażoną w wyroku NSA z 1 marca 2019 r. o sygn. akt II FSK 3185/18, gdzie w analogicznym stanie faktycznym sprawy i tożsamych zarzutach skargi kasacyjnej rozstrzygnięto problem prawny dotyczący tego, czy wspólnota w okresie od lipca 2013 r. do października 2015 r. była zobowiązana do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącymi nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność poszczególnych lokali. Zdaniem skarżącej, zobowiązana ona była do złożenia deklaracji jedynie w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, a w pozostałym zakresie obowiązek ten spoczywał na właścicielach wyodrębnionych lokali. W powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż pojęcie właścicieli nieruchomości zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g., a rozumie się przez nie także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Powyższa definicja ma charakter zakresowy. Zostały w niej wymienione poszczególne kategorie podmiotów, które mogą zostać uznane za właścicieli nieruchomości w znaczeniu ustawowym. Zgodnie zaś z art. 6h u.p.c.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na podstawie art. 6m u.p.c.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zadeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6I u.p.c.g. Według tych powyższych przepisów, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897 ze zm.), obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności niektórych jej uregulowań z normami Konstytucji. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. o sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. są zgodne z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP); art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. są zgodne z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W pkt III.1.3 uzasadnienia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że pojęcie osoby sprawującej zarząd użyte w tym przepisie jest jasne i komunikatywne, gdyż jego treść wyznacza zakres odesłania, a tym samym jednoznacznie i precyzyjnie można wskazać podmiot zobowiązany do ponoszenia opłaty oraz złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym w wypadku budynków wielolokalowych. Odnosząc się do spornego art. 2 ust. 3 u.p.c.g. należy wskazać, że w stanie prawnym obowiązującym w rozpoznawanej sprawie stanowił on, iż w razie zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Natomiast według art. 2 ust. 3 u.p.c.g., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lutego 2015 r., "jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową". W orzecznictwie sądów administracyjnych podmiotowość wspólnoty mieszkaniowej w zakresie obowiązków dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest rozumiane jednolicie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 września 2016 r., III SA/Po 321/16; wyroki NSA: z dnia 6 czerwca 2018 r., II FSK 3937/17; z dnia 21 kwietnia 2016 r., II FSK 2722/14 oraz II FSK 936/15). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyrokach wyraźnie wskazał, że sformułowanie "obciążają", użyte w art. 2 ust. 3 u.p.c.g. nie czyni z osoby sprawującej zarząd nieruchomością wspólną "płatnika" opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ na gruncie tej ustawy konstrukcja płatnika nie ma zastosowania. Dodać należy, że zmiana art. 2 ust. 3 u.p.c.g., jaka została wprowadzona od 1 lutego 2015 r. ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2015 r. poz. 87), przez wyraźne wymienienie jako osoby, którą obciążają obowiązki właściciela nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, była według uzasadnienia projektu nowelizacji jedynie zmianą doprecyzowującą, a nie zmianą normatywną (wyrok i pogląd ten wprawdzie dotyczył spółdzielni mieszkaniowych, ale to samo można powiedzieć o wspólnotach mieszkaniowych). W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach definicja właścicieli nieruchomości i nieruchomości jest odmienna od tej stosowanej w prawie cywilnym i odbiega od ścisłego znaczenia tego pojęcia w prawie cywilnym. Dla prawidłowego odczytywania art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. istotne jest pojęcie nieruchomości. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), "nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności". Artykuł art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g. wskazuje zatem, z uwzględnieniem pojęcia nieruchomości, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością, tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem, na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami Skarbu Państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego. Powyższe uregulowania prowadzą do wniosku, że w konkretnej sprawie (co do zasady) kilka podmiotów jednocześnie może spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymienione podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie statuuje także solidarnej odpowiedzialności tych podmiotów w powyższej sytuacji. Z tego względu celem ustalenia, który podmiot w konkretnym przypadku powinien zostać uznany za zobowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należy odwołać się również do innych aktów prawnych, w tym do przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali. Jak wskazano w piśmiennictwie, tam gdzie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości łączy się z członkostwem w określonej korporacji typu spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) lub Towarzystwem Budownictwa Społecznego, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie zawsze podmiot posiadający nieruchomość w zarządzie (por. K. Sobieralski, Podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, "Nowe Zeszyty Samorządowe" 2013, nr 3, s. 59). W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że właściciel nieruchomości jest zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje samodzielnie (autonomicznie). Natomiast w przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z obligatoryjnym (bądź fakultatywnym) członkostwem, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną. W ustawie o własności lokali, do której odsyła art. 2 ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 2015 r.), kwestia zarządu nieruchomością wspólną uregulowana została w rozdziale 4. Unormowanie art. 2 ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), wprowadzające zasadę jednego podmiotu wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców wskazuje na to, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, w której wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co mogłoby powodować stan niepewności, gdy idzie o zakres obowiązków poszczególnych podmiotów. Jeżeli wspólnota, mocą podjętej uchwały, powoła zarząd (jej organ, co wyklucza obciążenie właścicieli poszczególnych lokali obowiązkami z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi), to ona powinna być w świetle art. 2 ust. 3 u.c.p.g. traktowana jako właściciel nieruchomości. Sprawuje ona bowiem zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali. Reasumując wskazać należy, że rozkład obowiązków podatkowych jest, co do zasady, kompetencją ustawodawcy. Prawodawca w trosce o łatwość zarządzania systemem odpadów komunalnych przerzucił obowiązki właścicieli poszczególnych lokali na zarządców (wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie mieszkaniowe, czy też TBS). Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie art. 141 § 4 p.p.s.a. Wymaga podkreślenia, że sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. będzie zasługiwał na uwzględnienie tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie zachodził potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r., I OSK 487/08). Co więcej, Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie zawiera ono niezbędnych elementów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., których niezamieszczenie nie pozwala odtworzyć sposób rozumowania WSA w Warszawie. Wszystkie niezbędne elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (co ma odzwierciedlenie w przedstawionym powyżej opisie stanu faktycznego sprawy), a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca za pomocą sformułowanych zarzutów polemizuje z dokonaną przez WSA w Warszawie oceną prawną. Wszystkie problemy stanowiące podstawy formułowanych zarzutów zostały precyzyjnie i obszernie omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do podnoszonego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutu, że WSA w Warszawie skopiował treść uzasadnienia wyroku NSA z dnia 15 kwietnia 2016 r. o sygn. II FSK 2402/14, Naczelny Sąd Administracyjny także uznaje go za bezzasadny. Jeżeli wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarte, a ponadto z jego lektury można skutecznie wywieść jakiej interpretacji przepisów znajdujących w sprawie zastosowanie dokonał sąd, sama tylko okoliczność, że w dużej części zaprezentowana argumentacja jest powtórzeniem wprost treści innego orzeczenia, pozostaje irrelewantna dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia i nie może świadczyć o naruszeniu wspomnianego przepisu. Ocenie przez pryzmat art. 141 § 4 p.p.s.a. nie podlega to, czy i w jakiej mierze sąd podzielił stanowisko wcześniej wyrażone, lecz to czy strona może skutecznie odczytać w uzasadnieniu motywy stojące za podjętym rozstrzygnięciem. W niniejszej sprawie uzasadnienie odpowiada temu wymogowi. Należy podkreślić, że w tej kwestii wypowiedział się także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 2016 r. o sygn. II PK 253/14 (LEX nr 1956348): "Powielenie uzasadnienia innego wyroku, zwłaszcza gdy dotyczy on analogicznej pod względem faktycznym i prawnym sprawy, a sąd orzekający podziela stanowisko zajęte przez sąd orzekający w tej innej sprawie, nie narusza przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.). Taki sposób postępowania sądu orzekającego jest nawet racjonalny. Nie ma bowiem potrzeby odmiennego formułowania uzasadnienia, skoro sąd w pełni zgadza się z już istniejącym rozstrzygnięciem w analogicznej sprawie i jego motywami. Sąd orzekający powinien jednak w takim wypadku wyraźnie wskazać tę sprawę, zaznaczyć, że rozstrzyga sprawę do niej analogiczną i w pełni zgadza się z orzeczeniem zapadłym w tej sprawie oraz z jego uzasadnieniem". Tak też uczynił na wstępie rozważań prawnych Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 czerwca 2017
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Cezary Koziński /sprawozdawca/ Jan Grzęda Tomasz Zborzyński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny