II FSK 1272/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 53/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 20 grudnia 2017 r. wniosła skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 29 sierpnia 2016 r. określającego skarżącemu (jako dłużnikowi) wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2018 r. uznał, że skarga jako przedwczesna podlega odrzuceniu. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, które służyły jej przed organem właściwym w sprawie. Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), stwierdził, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie właściwość Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego wynikała z postanowień art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej w skrócie: "k.p.a.").WSA we Wrocławiu stwierdził, że wniesienie skargi należało poprzedzić skorzystaniem z tego środka zaskarżenia. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1-9, art. 52 § 1-3, art. 53 § 1 i 2, art. 58 § 1 pkt 6 i § 3, art. 57 § 1 pkt 1-4, art. 134 § 1 i 2, art. 164 § 1 i 2, art. 141 § 4 w zw. art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 17 § 1, § 1b, § 3 pkt 1-3, art., 18 i art. 23 § 1 u.p.e.a. oraz art. 127 § 1-3. art. 156 § 1 i 2, art. 158 § 1 i 2 w zw. z art. 126 i art. 141 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast w myśl § 3 jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się, do ustalenia, czy skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na zaskarżone przez niego postanowienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo wykazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności na podstawie art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jak stanowi art. 126 k.p.a. regulacje k.p.a. normujące procedurę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stosuje się odpowiednio w odniesieniu do postanowień, na które przysługuje zażalenie. W myśl art. 17b § 1b u.p.e.a., do zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór w rozumieniu przepisów art. 23 albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie zaś z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Skoro zatem w sprawie ma zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. to słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że wniesienie skargi należało poprzedzić wniesieniem zażalenia na zaskarżone postanowienie, o czym prawidłowo został pouczony profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącego. Z uwagi na treść przytoczonych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd pierwszej instancji zasadnie w rozpoznawanej sprawie odrzucił wniesioną skargę jako przedwczesną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.,p orzekł jak w sentencji postanowienia.