II FSK 1123/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1864/22 w sprawie ze skargi C.sp. j. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia informacji podatkowych dotyczących podatników podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 17 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1864/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę C.sp. j. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia informacji podatkowych dotyczących podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku sporządził organ (k. 113). Termin posiedzenia wyznaczono na 8 lutego 2024 r. (k. 133), stosowne zarządzenie zawiadamiające zostało wysłane do strony (k. 136). Pełnomocnik podatnika w odpowiedzi poinformował, że uchwałą wspólników z 30 września 2023 r. spółka postawiona została w stan likwidacji, a 20 listopada 2023 r. zatwierdzono bilans likwidacyjny sporządzony na dzień 16 listopada 2023 r. jako dzień zamknięcia likwidacji. Do pisma załączono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 146). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w punktach 1 i 2 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej oraz niektóre przypadki śmierci strony). Przepis ten, na mocy art. 193 cyt. ustawy, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z przyczyny podmiotowej. Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego ma bowiem skutek ostatecznego ustania bytu prawnego tejże spółki. Z chwilą wykreślenia spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Posiadanie zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 P.p.s.a.) jest zaliczane do przesłanek procesowych, których istnienie sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki i zakończenia postępowania likwidacyjnego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (tak przykładowo postanowienia NSA: z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, z 11 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 856/17, z 28 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1759/14, z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1790/19). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.