II FSK 112/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Gminy i Miasta N. nr Fn.3120.16.3.2013 z dnia 27 maja 2013 r. zawartego w skardze kasacyjnej "A." Spółdzielcza Grupa Producentów Warzyw w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1498/13 w sprawie ze skargi "A." Spółdzielcza Grupa Producentów Warzyw w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

1. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1498/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "A." Spółdzielczej Grupy Producentów Warzyw w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia 20 sierpnia 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. 2. Skarżąca nie zgadzając się z zapadłym wyrokiem złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. W treści tej skargi skarżąca wniosła na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a."), o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia 27 maja 2013 r. w sprawie określenia skarżącej podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 116 882 zł. Skarżąca mając na względzie stanowisko składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07 wniosła o wstrzymanie wykonania w całości wydanej w sprawie decyzji. W sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata lub przymusowe ściągnięcie w drodze egzekucji administracyjnej kwoty podatku od nieruchomości, którego dotyczy sprawa, a także podatków za lata 2010- 2012 spowoduje wyrządzenie skarżącej znacznej szkody. Zważywszy na wskazane poniżej okoliczności faktyczne, spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca zaznaczyła, że okres wniesienia skargi kasacyjnej, to okres zbiorów plonów, ich konfekcjonowania i najintensywniejszego obrotu. Spodziewany wpływy ze sprzedaży musi być w znacznej mierze przeznaczony na zapłatę za towar swoim członkom to jest dostawcom. Bez tego rolnicy, zostaną bez zapłaty za swoje towary oraz będą pozbawieni możliwości zakupu środków produkcji rolnej i wykonania terminowych prac rolnych. To z kolei spowoduje powszechne wystąpienie ze spółdzielni, co w konsekwencji może doprowadzić do jej likwidacji. Obecnie skarżąca finalizuje realizację inwestycji polegającej na zakupie i zamontowaniu kosztownych, specjalistycznych urządzeń, tj.: wagi, pakowaczki, taśmociągu, wywrotnicy i kosza przyjęciowego. Łączna wartość inwestycji przekracza 670 000 zł. Zakończenie i zapłata tego przedsięwzięcia ma nastąpić do końca 2014 r. Zatem zapłata lub ściągnięcie podatku od nieruchomości z całą pewnością uniemożliwi dokończenie tej inwestycji. W konsekwencji skarżąca nie otrzyma dalszego wsparcia oraz zobowiązana będzie do zwrotu otrzymanej dotychczas pomocy w wysokości kilku milionów złotych. Skarżąca podniosła, że zapłata podatku jest świadczeniem pieniężnym, a to z kolei jest świadczeniem odwracalnym, zapłata bądź ściągnięcie w obecnej sytuacji podatku z całą pewnością spowoduje wyrządzenie szkody, ale także doprowadzi do trudnych do odwrócenia, a wręcz nieodwracalnych skutków. 3. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniosku uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza powołanych przez skarżącą we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy wskazać, że w niniejszej sprawie orzeczono o wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca zwróciła uwagę na swoją trudną sytuację materialną. Rozstrzygając, czy przyznać wnioskodawcy ochronę tymczasową, sąd ma obowiązek, po tym jak zapozna się z aktami sprawy, uwzględnić wszystkie istotne czynniki i interesy. Środek ochrony tymczasowej może zostać przyznany w szczególności, gdy wykonanie czynności administracyjnej może spowodować poważną szkodę, której naprawienie będzie wymagało znacznych wysiłków. Wynika to nie tylko z art. 61 § 3 p.p.s.a., lecz także z zasad uchwalonych w Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R (89) 8 z dnia 13 września 1989 r. w sprawie tymczasowej ochrony sądowej w sprawach administracyjnych. Wysokość wynikającego z decyzji zobowiązania podatkowego to 116 882 zł. Z akt sprawy wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest ciężka, co wyklucza zdolność zapłaty tej kwoty bez konieczności przymusowego spieniężenia. W trybie egzekucji administracyjnej, należącego do skarżącej majątku, oznacza to, że wykonanie takiej decyzji przez skarżącą w rozpoznawanej sprawie wiąże się z ryzykiem powstania trudnych do odwrócenia skutków. Z tej przyczyny, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zachodzą wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w sprawie, jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze, jej wysokość, która jest znaczna w stosunku do możliwości płatniczych skarżącej. Sąd podziela argumenty skarżącej, że dobrowolne wykonanie zaskarżonej decyzji lub egzekucja kwoty zobowiązania, może zagrozić, płynności finansowej i w efekcie może doprowadzić do zaprzestania prowadzenia działalności. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.