II FSK 1022/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.), Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. i P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 363/22 w sprawie ze skargi S. S. i P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 19 stycznia 2022 r., nr 1201-IOP1-3.4102.89.2021.8 w przedmiocie wysokości dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. oraz nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 26 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 363/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. S. i P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 19 stycznia 2022 r. w przedmiocie wysokości dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. oraz nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Wskazany wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wnieśli Skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: - naruszenie przepisów art. 26 ustawy z dnia 26 lipca 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., - niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy w powołaniu na zarzut naruszenia przez organ I i II instancji art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., - naruszenie art. 107 K.p.a. przez organy administracyjne orzekające w sprawie przez brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonych decyzji co do ustalenia rzeczywistej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej osoby niepełnosprawnej i jej potrzebom wynikającym z niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, nie mając uprawnień do uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy formułowanej na ich poparcie argumentacji. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 i art. 176 P.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. W myśl art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z uwagi na wynikające z art. 183 § 1 P.p.s.a., związanie zarzutami kasacyjnymi wyjaśnić należy, że Sąd nie może wyjść poza granice wskazane przez skargę kasacyjną. Jest to o tyle istotne, że w skardze kasacyjnej należy nie tylko wskazać konkretne przepisy, które zostały naruszone (razem z odpowiednimi jednostkami redakcyjnymi), ale także sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne. Koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest także uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę. Mówiąc inaczej to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Z tego względu zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Ze względu na wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej, ustawodawca przy sporządzeniu skargi kasacyjnej ustanowił tzw. przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. W sprawie niniejszej żadnemu z ww. wymogów skarga kasacyjna nie czyni zadość. Nieprawidłowa redakcja zarzutów, brak profesjonalnego uzasadnienia skargi kasacyjnej, bez wykazania, na czym polegał błąd Sądu pierwszej instancji w ich nieuwzględnieniu, czy też nierozpoznaniu tych zarzutów, a przede wszystkim niewykazanie, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć wskazane uchybienia, czyni już tylko z tych powodów skargę kasacyjną bezpodstawną. Za nieprawidłowo sformułowane należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. W niniejszej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, organy podatkowe nie stosowały przepisów K.p.a. lecz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., dalej "O.p."). Sąd pierwszej instancji nie mógł więc naruszyć powołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów K.p.a. Autor skargi kasacyjnej powinien zatem przywołać odpowiednie przepisy O.p., które w jego ocenie zostały naruszone, w powiązaniu z odpowiednimi przepisami P.p.s.a., które to przepisy były przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał przy tym skutecznie, z jakich powodów należałoby wnioski organów uznać za nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia przyczyn, dla których uważa, że zaskarżony wyrok narusza przepisy art. 26 u.p.d.o.f. Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym jego zdaniem polegało naruszenie ww. przepisów. W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarówno wadliwy sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych, jak i lakoniczność ich uzasadnienia nie pozwoliły na skontrolowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji, prowadząc do wniosku, że żaden z podniesionych zarzutów nie jest zasadny. W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.