I SO/Wa 2/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Staroście Powiatu [...][...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: oddalić wniosek.

K. B. wystąpił [...] lutego 2020 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Staroście Powiatu [...] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." za nieprzekazanie do Sądu skargi z [...] listopada 2019 r. na Starostę [...]. Odpowiadając na wniosek Starosta Powiatu [...] wniósł o umorzenie postępowania. Wskazał, że pismo zatytułowane skarga zostało przesłane bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie Sąd przesłał je Staroście. Wówczas organ nie wydał jeszcze decyzji w sprawie, a wznoszący skargę nie wyczerpał drogi administracyjnej, wskazanej w art. 52 § 1 ppsa., więc organ uznał to wystąpienie jako pismo w toczącym się postępowaniu przekazane zgodnie z właściwością. Starosta wydał decyzję dopiero w dniu [...] grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl z kolei art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z akt niniejszej sprawy wynika, że K. B. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z [...] listopada 2019 r., jak się zdaje, na pismo Starosty [...], które dotyczył jego wniosku o aktualizację wielkości areału jego działki [...] w [...] w ewidencji gruntów i budynków. Skarga ta, jak wynika z prezentaty Sądu, wpłynęła [...] listopada 2019 r. i została przekazana organowi [...] grudnia 2019 r. (data prezentaty organu). Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Tymczasem przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy została przekazana przez Starostę Powiatu [...] do Sądu [...] lipca 2020 r. (data prezentaty Sądu). W orzecznictwie przyjmuje się, że grzywna, nałożona na podstawie wskazanego uprzednio przepisu, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-represyjny - co oznacza, że sąd wymierza ją w razie uchybienia terminu do wykonania obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., nawet gdy podmiot zobowiązany dopełnił tego obowiązku przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Przy czym ta ostatnia okoliczność nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 156 oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 278/13, Lex nr 1315498). Sformułowanie art. 55 § 1 p.p.s.a. "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259, postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. II OSK 1024/06, orzecznictwo NSA i WSA zeszyt 6, poz. 156). Należy ponadto zauważyć, iż cytowany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienie obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd oddalił wniosek w przedmiocie wymierzenia grzywny Staroście za nieprzekazanie skargi do sądu w przewidzianym terminie, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy, mimo że do uchybienia doszło, należało jednak uwzględnić okoliczności sprawy. Tą okolicznością jest przede wszystkim fakt, że w dacie złożenia przez wnioskodawcę pisma zatytułowanego skarga organ nie wydał decyzji w sprawie, natomiast uprzednio K. B. otrzymał od starostwa pismo z [...] listopada 2019 r. wyjaśniające stanowisko organu. Dodatkowo, jak wskazał organ, w rozmowie telefonicznej z [...] listopada 2019 r., skarżący sprecyzował, iż domaga się wydania decyzji w sprawie (notatka służbowa z [...] listopada 2019 r., k. [...] akt administracyjnych). W tych okolicznościach organ rozstrzygnął sprawę [...] grudnia 2019 r. Pismo przedłożone przez Sąd Starosta uznał zatem jako przekazane zgodnie z właściwością do toczącego się postępowania i nie udzielił odpowiedzi Sądowi, lecz wydał decyzję. W ocenie Sądu powyższe okoliczności powodują, że ukaranie organu, który rozstrzygnął sprawę w I instancji, stanowiłoby swoistego rodzaju nadużycie prawa przez wnioskodawcę. Przed datą wystosowania skargi pracownik organu kontaktował się telefonicznie z wnioskodawcą i doprecyzowywał jego oczekiwania, a [...] grudnia 2019 r. Starosta wydał żądane rozstrzygnięcie. W takich okolicznościach sam sposób zainicjowania postępowania sądowego przez wnioskodawcę w przedmiocie wymierzenia grzywny uznać należy za nadużycie prawa do sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 175/14), bowiem nieprzekazana skarga została błędnie przez organ uznana jako pismo w toku postępowania. Działanie wnioskodawcy, który domaga się w tych okolicznościach ukarania organu za przekazanie Sądowi jego pisma, mimo zakończenia postępowania administracyjnego i przy jednoczesnym niekwestionowaniu wydanej decyzji w toku instancji - nie zasługuje na ochronę w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji), gdyż jest to wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., I OSK 1992/14). Z tych wszystkich względów sąd uznał, że okoliczności sprawy, przemawiają za oddaleniem wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.