I SAB/Wa 79/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku A. K. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], nr hip. [...] w części dotyczącej działki nr [...] o pow. 29 m2 w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz D. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

D. K. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku A. K. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] , w części dotyczącej działki nr [...] o pow. 29 m2. Skarżąca podała, że pismem z 13 stycznia 2020 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie wyżej wskazanego wniosku z 15 lipca 1985 r. Tutejszy Sąd wyrokiem z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 38/20 oddalił skargę wskazując, że nie wykazała interesu prawnego. Skarżąca wyjaśniła, że 20 kwietnia 2022 r. przedłożyła do organu akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłej A. K., z którego wynika, że spadek nabyła skarżąca, będąca jej córką. W ocenie skarżącej zaistniała możliwość wydania decyzji administracyjnej w terminie prawem przypisanym. Wskazała, że wobec przekroczenia przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy złożyła ponaglenie. W odpowiedzi organ, pismem z 5 września 2022 r., wskazał termin załatwienia sprawy - do 30 listopada 2022 r. Jednakże decyzja nie została wydana. Skarżąca wniosła o wydanie wyroku i zasądzenie wszelkich możliwych odszkodowań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że aktualnie część nieruchomości położonej przy ul. [...] , nr hip. [...] wchodząca w skład działki ew. nr [...] z obrębu [...] stanowi własność D. K., natomiast część gruntu wchodząca w skład działki ew. nr [...] z obrębu [...], stanowi własność Miasta [...]. Prezydent [...] decyzją z 14 stycznia 2009 r., nr [...] ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. 29 m2, oznaczonego w ewidencji jako działka nr [...] na rzecz A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 10 czerwca 2009 r., nr KOC/1204/Go/09 uchyliło decyzję Prezydenta z 14 stycznia 2009 r. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, m. in. iż nie zostało wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, czy działka nr [...] pochodzi z dawnej działki hip. nr [...]. W związku z powyższym organ podjął czynności zmierzające do ustalenia czy przedmiotowa działka pochodzi z działki hip. nr [...] oraz podjął czynności zmierzające do ustalenia jaki jest jej stan prawny, czy stanowi ona faktycznie drogę dojazdową do działki ew. nr [...], czy też może zostać zagospodarowana w inny sposób. Pismem z 10 marca 2023 r., w trybie art. 10 kpa, organ zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. powoływanej dalej jako ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ppsa Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Organ do chwili orzekania przez Sąd nie rozpoznał wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Bezczynność organu, aczkolwiek naganna, to jednakże nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Skarżąca dopiero w 2022 r. przedłożyła organowi akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że jest spadkobierczynią po A. K., która jak wynika z tego aktu zmarła w 2012 r. Organ w toku postępowania podejmował czynności zmierzające do ustalenia, czy działka nr [...] pochodzi z dawnej nieruchomości hip. nr [...] oraz zmierzające do ustalenia stanu prawnego działki. Wystąpił do Wydziału Geodezji i Kartografii o nadesłanie dokumentów, w tym decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...]. Organ poinformował skarżącą o przyczynie zwłoki i o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w bezczynności, która w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie ma charakteru rażącego. Z przyczyn wyżej wskazanych zaistniały przesłanki do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ppsa termin, w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia postępowania. Zdaniem Sądu 2- miesięczny termin od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy jest terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron. Skarżąca wniosła w skardze o zasądzenie "wszelkich możliwych odszkodowań", nie precyzując o jakie żądania chodzi. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Wobec tego uznać należy, że żądanie skarżącej może być rozpatrzone na podstawie wyżej powołanego przepisu. Wskazać trzeba, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym. Środek ten powinien być stosowany w sytuacjach, gdy istnieje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nie będzie respektował obowiązków wynikających z przepisów kpa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Nie bez znaczenia jest także fakt, że organ podejmował czynności, natomiast skarżąca po znacznym upływie czasu od śmierci A. K. przedłożyła akt poświadczenia dziedziczenia. Z przyczyn wyżej podanych Sąd w tej części skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana, kiedy istnieje uzasadniona obawa, że bez zastosowania tej sankcji organ sprawy nie załatwi. Suma poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 ppsa oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. Z treści skargi, nie wynika, aby skarżąca doznała w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Z powyższych względów Sąd w tej części skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a ppsa (pkt 1 i pkt 2 sentencji) i art. 151 ppsa (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.