I SAB/Wa 667/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. Ś. i B. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M.Ś. i B. G. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. Ś. i B. G. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. Ś. i B. G., reprezentowane przez adw. J. S., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. nr [...], [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. nr [...], [...], stanowiąca własność K. Ś. (z domu W.) została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie ww. dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Wnioskiem z dnia 13 lipca 1999 r. M. Ś., działająca w imieniu własnym oraz B. G., wystąpiła do Prezydenta W. o zwrot opisanej wyżej nieruchomości lub w przypadku niemożności zwrotu – o przyznanie ekwiwalentu. Wniosek z dnia 13 lipca 1999 r. organ zakwalifikował jako wniosek o oddanie spornego gruntu w użytkowanie wieczyste. Postanowieniem z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie wniosku z dnia 13 lipca 1999 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] organ podjął zawieszone postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. W piśmie z dnia 19 czerwca 2013 r. M. Ś. i B. G., reprezentowane przez adw. J. S., oświadczyły, że z uwagi na brak możliwości zwrotu nieruchomości przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. nr [...], precyzują wniosek z dnia 13 lipca 1999 r. i wnoszą o ustalenie – na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami – odszkodowania za w/w grunt. Strony pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. wniosły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. M. Ś. i B. G., reprezentowane przez adw. J. S., pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. wywiodły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której podniosły, że pomimo składnia pism ponaglających organ do wydania rozstrzygnięcia oraz mimo upływu terminu wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., Prezydent W. nie zakończył postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Z uwagi na powyższe skarżące wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku i ustalenia odszkodowania w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ zaznaczył, że pismami z dnia 17 lutego 2014 r. wystąpił do Archiwum Państwowego W. oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Dzielnicy [...] o akta lokalizacyjne dotyczące spornej nieruchomości. Wystąpienia te pozostały bez odpowiedzi. Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. Prezydent wystąpił do Archiwum W. z prośbą o przesłanie dokumentacji pozwalającej określić datę utraty faktycznego władania działką ozn. hip. "[...]" dz. nr [...],[...]przez byłego właściciela. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał ponadto, że pełnomocnik stron pismem z dnia 10 listopada 2014 r. został poinformowany o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 marca 2015 r. W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi Prezydent W. zażądał przeprowadzenia rozprawy. Pismem z dnia 5 lutego 2015 r. Sąd wezwał organ do nadesłania informacji odnośnie sposobu zakończenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. Ś. i B. G. (złożonego w dniu 13 lipca 1999 r.) o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy dawnej ul. [...], obecnie ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej "[...]", ozn. nr hip. [...], działa nr [...]. Wezwanie zostało pozostawione bez odpowiedzi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 16 lutego 2015 r. pełnomocnicy skarżących oraz organu oświadczyli, że nie posiadają wiedzy, czy zakończyło się postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem pomimo upływu terminu określonego w przepisie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., wniosek o odszkodowanie za nieruchomość przejętą na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) nie został przez Prezydenta W. rozpoznany w sposób przewidziany prawem. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W sprawie jest bezsporne, że termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. upłynął, zaś postępowanie z wniosku M. Ś. i B. G. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że mimo niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bezczynności Prezydenta W. nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie, nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem trzeba podkreślić, że przed Prezydentem W. prowadzone było (w związku z wnioskiem M. Ś. i B. G. z dnia 13 lipca 1999 r.) postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości położonej przy dawnej ul. [...]. Choć z akt sprawy nie wynika, czy postępowanie to zakończyło się, w ocenie Sądu, postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego stanowiło przeszkodę prawną do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Dlatego też czas trwania postępowania z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie może być kwalifikowany jako opóźnienie wynikające z przyczyn zależnych od organu. Z uwagi na powyższe, czas trwania postępowania zarówno przed złożeniem wniosku z dnia 19 czerwca 2013 r., jak też działania podjęte przez organ po tej dacie, zmierzające w istocie do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n., nie mogą być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Po złożeniu wniosku z dnia 19 czerwca 2013 r. organ gromadził niezbędny w sprawie materiał dowodowy, o czym świadczą wezwania z dnia 8 lipca 2013 r., 20 sierpnia 2013 r., 17 lutego 2014 r. i 10 listopada 2014 r. do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu W. o przesłanie stosownych dokumentów bądź udzielenia informacji w sprawie. Organ informował ponadto strony postępowania o aktualnym stanie sprawy (pisma z dnia 20 sierpnia 2013 r., 18 lutego 2014 r. i 10 listopada 2014 r.) i o kolejnych terminach zakończenia postępowania (odpowiednio do dnia 31 grudnia 2013 r., 31 sierpnia 2014 r. i 31 marca 2015 r.). Z tego względu, w ocenie Sądu, sposobu prowadzenia przez Prezydenta W. postępowania nie można kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono jak w pkt 3, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.