I SAB/Wa 448/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. N. i B. W. na przewlekle prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.

I. Stan faktyczny Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. J. N. i B. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wniosek o ustalenie odszkodowania nie został rozpoznany do dnia dzisiejszego, pomimo wydania przez Sąd wyroków stwierdzających bezprawne blokowanie skarżącym realizacji ich słusznych praw związanych z nieruchomością. Zdaniem skarżących, ignorowanie wyroków, w tym wyroków z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1563/13, czy wyroku z dnia 18 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SAB/Wa 502/01, podważa autorytet Sądu, natomiast notoryczne naruszanie przez organ administracji przepisów o terminach załatwienia spraw o postępowaniu administracyjnym stanowi psucie prawa i państwa. Skarżący wnieśli o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia przez Prezydenta [...] postępowania o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, wymierzenie organowi grzywny w stosownej wysokości. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, iż pełnomocnicy stron zostali powiadomieni o przyczynach niedotrzymania terminu oraz, że po zabezpieczeniu środków finansowych na wypłatę odszkodowania postępowanie zostanie zakończone bez zbędnej zwłoki. Ponadto organ podał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Wojewoda [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "Ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie prowadzi przewlekle. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej jako: "Kpa"), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem W. N. z dnia 19 sierpnia 1985 r. i J. N. z dnia 16 października 2000 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z części "[...] Nr [...] w tabeli likwidacyjnej wsi [...]". W sprawie wydawane były kilkakrotnie rozstrzygnięcia w kwestii odszkodowania: 1) decyzją z dnia [...] lutego 1986 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] ustalił odszkodowanie za nieruchomość o pow. [...] m2, oznaczoną jako działka nr [...], na rzecz nieustalonych spadkobierców F. N., która to decyzja została następnie decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r. została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania; 2) decyzją z dnia [...] sierpnia 1987 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...], ponownie ustalonił odszkodowanie za w/w grunt, która to decyzja, decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] października 1987 r. ponownie została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia; 3) decyzją z dnia [...] sierpnia 1988 r. organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie za w/w grunt. Z kolei decyzją z dnia [...] grudnia 1988 r. organ uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 1988 r.; 4) Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji; 5) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1071/04, uchylił decyzje obu instancji. Z kolei postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie odszkodowawcze w sprawie przedmiotowej nieruchomości do czasu ustalenia następców prawnych po dawnych właścicielach pozostałych 23/24 części tej Osady. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1565/13, uchylił postanowienia obu instancji. W dniu 7 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżących złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewody [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Wojewoda [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie zauważyć należy, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających przepisów prawa i pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 Kpa nie zakończył postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zasadność skargi oraz zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, który, w ocenie Sądu, jest terminem odpowiednim na wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa i dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, o czym informował strony postępowania. Z tych względów Sąd nie stwierdził również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 Ppsa i w tym zakresie skargę oddalił. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O oddaleniu skargi orzeczono na podstawie art. 151 Ppsa.