I SAB/Wa 435/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj, , po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość; 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego P. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 21 września 2021 r. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 lipca 2011 r. Prezydent [...] odmówił przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W związku z brakiem rozpatrzenia przez Prezydenta wniosku o przyznanie odszkodowania po uchyleniu decyzji Prezydenta przez Wojewodę [...], skarżący w dniu 20 września 2021 r. złożył ponaglenie na bezczynność i przewlekłość prowadzenia przez Prezydenta postępowania. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu zakończenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1960 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1959 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości. W złożonej do Sądu skardze na bezczynność skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie jednego miesiąca, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...] złotych i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że nie może zakończyć sprawy w przedmiocie ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ugn dopóki nie zakończy się sprawa o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych. Ponadto wskazano, że materia w jakiej orzeka Prezydent jest materią skomplikowaną i trudną, a wydanie ostatecznej decyzji wymaga zgromadzenia i dogłębnej analizy materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie wydanie przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ stwierdzić należy, że nie wywiązał się on z ustawowych obowiązków, wynikających z przepisów k.p.a. i przekroczył termin załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 lipca 2011 r. o przyznanie odszkodowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Do daty wydania bowiem postanowienia o zawieszeniu od daty zwrotu akt przez Wojewodę [...], co miało miejsce w dniu 12 stycznia 2015 r. upłynęło ponad sześć lat. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Nierozpoznanie przez organ wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie określonym w k.p.a., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, którego prawidłowości Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie bada. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 jak w pkt 3 sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy w pkt 4 sentencji.