I SAB/Wa 384/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Anna Wesołowska WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. O., J. O., Z. Z., A.Z. i J. Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] j, ozn. nr hip. [...] nr [...] rej. hip. [...] – w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących: I.O., J. O., Z. Z., A. Z. i J. Z. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 4 maja 2017 r. I.O., J. O., Z.Z., A. Z. i J. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774), wniosku o odszkodowanie z utraconą nieruchomość [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2 położoną przy dawnej ul. [...], stanowiącej obecnie część działki nr [...] z obrębu [...] . Postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wszczęte zostało wnioskiem skarżących ad.1, 2,3 i 5 z 2 sierpnia 2016 r. W dniu 14 października 2016 r. pełnomocnik skarżących złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] wraz z informacją o następstwie prawnym po zmarłym A. Z. . W dniu 2 lutego 2017 r. Prezydent. [...] zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie fragmentu ogólnego planu zabudowania z dnia [...] sierpnia 1931 r. Żądane dokumenty wpłynęły do organu w dniu 13 marca 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy wynoszący dwa miesiące. W dniu [...] czerwca 2017 r. organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa o nadesłanie kopii decyzji lokalizacyjnych oraz dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. Następnie skarżący wnieśli wskazaną na wstępie skargę, podkreślając w niej upływ terminów wskazanych w kpa na załatwienie ich wniosku z dnia 2 sierpnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że akta niniejszej sprawy były przekazywane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z wniesionymi skargami. Ponadto opóźnienie spowodowane jest dużą ilością spraw wpływających do organu, a dotyczących przyznania odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest zasadna, gdyż Prezydent [...] przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy dawnej ul. [...] , ozn. nr hip. [...] nr [...] rej. hip. [...] pozostaje w stanie bezczynności. Ta bowiem ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. Poza sporem bowiem pozostaje okoliczność, że złożony przez skarżących wniosek z dnia 2 sierpnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania dotychczas nie został rozpoznany w formie przewidzianej przez przepisy prawa. Ponadto organ w tym czasie dwukrotnie informował strony o nowym terminie zakończenia sprawy w trybie art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe prowadzi do wniosku, że wystąpiły przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 2 sierpnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczając taki termin załatwienia sprawy Sąd miał na względzie to, że sprawa ma charakter skomplikowany ze względy na historyczne zaszłości. Zdaniem sądu z tego względu terminem, w jakim możliwe jest realne jej zakończenie bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał - jest termin trzech miesięcy, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Również stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W ocenie Sądu nie ma usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Stwierdzenie, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Zważywszy jednak na skalę przekroczenia terminu rozpoznania sprawy ( na dzień orzekania ponad rok) jak też jej skomplikowany i historyczny charakter stwierdzić należy, że brak jest wystarczająco usprawiedliwionych podstaw by oceniać tę zwlokę jako wywołaną rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienie wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała. Podawane bowiem przez organ przyczyny, które spowodowały powyższą zwłokę - związane przede wszystkim (poza skomplikowaną materią w jakiej organ orzeka), ze znacznym wpływem spraw dotyczących przyznania odszkodowania , są przekonujące i mają charakter obiektywny. Z tych względów, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. i art. 205 § 2 p.p.s.a.