I SAB/Wa 358/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz K. P. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz K. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 4 października 2022 r. K. P. (następca prawny H.S.) wniósł do Sądu skargę na przewlekłość Prezydenta [...] w sprawie postępowania administracyjnego dotyczącego odszkodowania za zajętą przez Państwo nieruchomość położoną przy ulicy [...], oznaczoną hipotecznie "W. nr [...]." W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżący wskazał, że od końca lat 90-tych XX wieku toczy się przed Prezydentem m. [...] postępowanie mające na celu uzyskanie odszkodowania za przejętą na podstawie tzw. "Dekretu Bieruta" nieruchomość w. pod dawnym adresem [...]. Podniósł, że pomimo upływu lat i wielokrotnych wyroków WSA ws bezczynności decyzja w sprawie odszkodowania nadal nie została wydana. Skarżący wskazał, że na obecnym etapie postępowania organ zażądał pismem z dnia 19 września 2023 r. kanadyjskich dokumentów dotyczących kwestii spadkowych "zaopatrzonych w klauzulę prawomocności". W jego ocenie, przy tym typie dokumentów takiej klauzuli się nie stosuje zaś istniejące w aktach dokumenty w sprawach spadkowych są wystarczające w polskim systemie prawnym do uznania spadkodawców. Wg skarżącego czynności podejmowane przez organ nie mają dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia i powodują, że przedmiotowe postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły i trwa ono dłużej niż jest to konieczne do jej rzetelnego rozstrzygnięcia. Na dzień przed terminem wniesienia skargi na przewlekłość, zostało wniesione ponaglenie przez K.P. w dniu 3 października 2022 r., i tym samym został spełniony warunek złożenia skargi do Sądu na przewlekłość z art. 52 § 1 i 2 ppsa. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] poinformował, że postanowieniem z 17 maja 2022 r. zawiesił z urzędu ww postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z 20 kwietnia 1998 r., niemniej postanowieniem z 2 listopada 2022 r. podjął z urzędu powyższe postępowanie i wydał decyzję merytoryczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem strony z 17 grudnia 1998 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] i zakończyło się dopiero 19 kwietnia 2023 r. tj. decyzją wydaną na 8 dni przed rozpoznaniem przez Sąd skargi na przewlekłość postępowania w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Zatem zarówno termin trzydziestodniowy, jak i dwumiesięczny, w przypadku spraw skomplikowanych został przekroczony. W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Jakkolwiek z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wniesienia skargi do Sądu przez spadkodawcę skarżącego, Prezydent [...] podejmował działania mające na celu skompletowanie dokumentacji w sprawie, jednak w ocenie Sądu ich częstotliwość wskazuje na jego znaczną opieszałość. Nie można też pominąć okoliczności, że opieszałość organu została stwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie sygn. akt I SAB/WA 473/13. Kolejnym wyrokiem z 12 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2256/17 Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę i stwierdził bezczynność organu w wykonaniu wyroku przy czym był to już drugi wyrok WSA w Warszawie ze skargi na niewykonanie wyroku o sygn. akt I SA/Wa 209/15 z 15 kwietnia 2015 r. Powyższe nakazuje przyjąć, że zwłoka organu ma charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 ppsa. Ze względu na wydanie 19 kwietnia 2023 r. przez organ decyzji Sąd odstąpił od wyznaczenia organowi terminu do załatwienia sprawy. Pomimo jednak, że w sprawie zapadła już decyzja kończąca postępowanie w I instancji, Sąd uznał, że zasadne jest przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Taka kwota jest adekwatną rekompensatą dla skarżącego za stwierdzoną przewlekłość postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie sprawy przez Prezydenta [...] naruszało podstawowe zasady postępowania, zwłaszcza wynikające z art. 8, art. 9, art. 12, jak również naruszało przepis art. 35 i art. 36 kpa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.