I SAB/Wa 34/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie ogłoszenia wyborów do parlamentu postanawia odrzucić skargę.

B. W. (dalej jako "skarżący") pismami z dnia 4 stycznia 2024 r., 5 stycznia 2024 r. oraz 17 stycznia 2024 r. wniósł skargę na bezczynność Państwowej Komisji Wyborczej. Przedmiot skargi został oznaczony jako bezczynność w sprawie "ogłoszenia wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 15 października 2023 r. w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej (...) w braku podporządkowania się art. 125 ust. 1 ustawy z 1993 r.". Skarżący w treści swoich pism wskazał na naruszenia dotyczące przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej odnoszących się do stwierdzenia nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, jak również naruszenia przepisów aktualnie regulujących wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, jak również aktów prawnych regulujących wybory w przeszłości. Odpowiedź na skargę wniosła Państwowa Komisja Wyborcza wyjaśniając, że w dniu 16 października 2023 r., działając na podstawie art. 238 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, powoływana dalej jako "Kodeks wyborczy") podała do publicznej wiadomości wyniki wyborów do Sejmu RP i na podstawie art. 236 tej ustawy, wyniki wyborów do Senatu RP. Wyniki zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw RP w dniu 17 października 2023 r. pod poz. 2234 i 2235. Organ odnosząc się do skargi wniesionej przez skarżącego stwierdził, że zarzuty skarżącego są niezrozumiałe. Państwowa Komisja Wyborcza podniosła również, że jako stały najwyższy organ wyborczy działający na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego, co do zasady nie jest organem na którego działania przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wobec powyższego, Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 p.p.s.a. który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, opinie i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j., powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1785) jak również postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Takim przepisem szczególnym jest przykładowo art. 384 § 1 Kodeksu wyborczego, który stanowi o przysługującej skardze do sądu administracyjnego w sprawie uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego (w określonych przypadkach). Przepisem przedmiotowo zbliżonym do wyżej wymienionego jest art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego, który stanowi o przysługującej skardze do sądu administracyjnego od uchwały rady gminy albo postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta (również w przypadku wystąpienia określonych przyczyn). Wniesiona skarga z kolei nie odnosiła się do któregokolwiek z postępowań rozstrzyganych jednym z wymienionych powyżej aktów. Powołane wcześniej przepisy dopuszczają wniesienie skargi na bezczynność organów tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w przywołanym wyżej art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. Skarżący zarzuca Państwowej Komisji Wyborczej bezczynność w zakresie ogłoszenia wyborów do Sejmu i Senatu RP. Realizacja powyższego żądania nie następuje jednak w drodze jakiegokolwiek aktu bądź działania (czynności) z zakresu administracji publicznej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ponadto samo ogłoszenie wyników wyborów do Sejmu i Senatu RP w sposób oczywisty nie dotyczy indywidualnych uprawnień lub obowiązków skarżącego określonych przepisami prawa, a więc podejmowane w tym zakresie działania organu (czy też ich brak) nie stanowią czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w konsekwencji nie mogą stać się przedmiotem skargi na bezczynność. Analiza skargi prowadzi do stwierdzenia, że sama skarga jest niedopuszczalna, przedmiot zaskarżenia nie mieści się bowiem w zakresie przedmiotowym powołanych wcześniej przepisów. Skarga została wniesiona w sprawie znajdującej się poza kognicją sądu administracyjnego, zatem stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd taką skargę odrzuca. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi § 3 powołanego ostatnio artykułu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.