I SAB/Wa 333/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz M. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 31 marca 2017 r. (data wpływu do organu) M.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w części odnoszącej się do działek nr [...] i nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] stwierdził nabycie z dniem [...] września 2005 r. przez Akademię [...] w S. prawa własności gruntu Skarbu Państwa pozostającego w użytkowaniu wieczystym Uczelni, położonego w M., oznaczonego jako działki nr [...], nr [...]i nr [...] z obrębu M., uregulowanego w księdze wieczystej nr [...]. Pismem z dnia 26 października 2007 r. (data wpływu do Ministerstwa Infrastruktury 7 styczeń 2008 r.) M.P. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...]. W związku ze złożonym pismem w dniu 11 lutego 2008 r. Minister Infrastruktury zawiadomił strony o wszczęciu - na wniosek M.P.– postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] , utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2007 r. w części dotyczącej działek nr [...]i nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 §1 kpa - do czasu ostatecznego zakończenia postępowania o stwierdzenie, że część nieruchomości ziemskiej pn. M., położonej w M., obręb M., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 9,7217 ha, stanowiącej dawniej własność H.P. nie podlegała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1944 r. Nr 4 poz. 17 ze zm.). Wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1229/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.P. na ww. postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. Pismem z dnia 9 maja 2014 r. [...] Urząd Wojewódzki w Warszawie zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju o wypożyczenie akt Wojewody [...], znak: [...] . W odpowiedzi Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju przesłało [...] Urzędowi Wojewódzkiemu w W. akta sprawy znak: [...] . Jednocześnie zwrócono się o udzielenie informacji, czy zostało ostatecznie zakończone postępowanie w sprawie ustalenia, czy działki nr [...] i nr [...] podpadały pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pismem z dnia 5 czerwca 2014 r. [...] Urząd Wojewódzki w Warszawie poinformował Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] orzekł, iż działki nr [...] i nr [...], nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wskazał ponadto, że decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] . Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2014r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Uniwersytet [...] w S. . Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1508/14 Sąd oddalił ww. skargę. Następnie pismem z dnia 9 grudnia 2014 r. M.P. poinformował organ o wyroku Sądu z dnia 19 marca 2014 r. - wnosząc jednocześnie o niepodejmowanie postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...] - z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym w S. Wydział [...] Cywilny postępowanie o ustalenie, iż Wyższa [...] w S. (aktualnie Uniwersytet [...] w S. ) nie nabyła z dniem [...] września 1990 r., na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym |Dz. U. z 1990 r., Nr 65, poz. 385 ze zm.), prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]. W dniu 13 kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt I OSK 1218/15 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 3 października 2016 r. M.P. zwrócił się Ministra Infrastruktury o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Do pisma załączył odpis wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt: [...] ustalającego, że Wyższa [...] w S. nie nabyła z dniem [...] września 1990 r., prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], ani nie nabyła z tą datą własności budynków i innych urządzeń trwale związanych z tymi działkami (pkt I wyroku). Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] , w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...]. W związku z brakiem rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w części odnoszącej się do działek nr [...] i nr [...], M.P. pismem z dnia 14 lutego 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w dniu 31 marca 2017 r. (data prezentaty) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa. W skardze wniósł o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania ww. wniosku w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy oraz o zastosowanie normy art. 149 § 1b p.p.s.a. tj. orzeczenie o obowiązku stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Wskazał, iż od momentu podjęcia postępowania upłynęły cztery miesiące a organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, że po podjęciu postępowania w dniu [...] listopada 2016 r. w tym samym dniu zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. o zwrot akt wypożyczonych przy piśmie z dnia 17 stycznia 2014 r. Żądane akta zostały nadesłane przy piśmie z dnia 7 grudnia 2016 r. Wskazał ponadto, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] rozpoznał wniosek M.P .i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...]. Wyjaśnił również, iż sprawy rozpoznawane są wedle kolejności wpływu, zaś w Departamencie Orzecznictwa prowadzonych jest ponad 4700 spraw, przy czym w Wydziale Uwłaszczeń i Gospodarki Nieruchomościami spraw jest łącznie ponad 1200, średnio około 230 spraw przypada na każdego referenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na tej podstawie możliwe zatem było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Poza tym skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, złożył do organu - w trybie art. 37§ 1 kpa - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa. Jeśli zatem w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016), to tak jak ma to miejsce w przypadku skargi na bezczynność, również w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność organu wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] rozpoznał wniosek M.P. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] . Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro zatem orzeczenie Ministra zostało wydane po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowo-administracyjna. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter zaistniałej bezczynności Sąd wziął pod uwagę, iż prowadzone przez organ postępowanie zostało zawieszone w dniu [...] marca 2008 r. Przy czym zaznaczyć należy, że powody zawieszenia były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1229/08 oddalił skargę M.P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymujące ww. postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. Ponadto po podjęciu postepowania w dniu [...] listopada 2016 r. organ w tym samym dniu zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. o zwrot wypożyczonych akt. Akta te otrzymał w grudniu 2016 r. Oceniając w ten sposób zaistniałą w sprawie bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, Sąd wziął również pod uwagę, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, które ze swej istoty jest postępowaniem bardziej skomplikowanym aniżeli zwykłe postępowanie administracyjne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.