I SAB/Wa 204/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., nr [...] - która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz J. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 16 kwietnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części gruntu z dawnej nieruchomości hipotecznej [...] działka nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że po złożeniu przez nią ww. wniosku, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2015 r., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] w części objętej ww. wnioskiem. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2015 r. W związku z czym pozostaje do rozpoznania wniosek z dnia 16 kwietnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części gruntu z dawnej nieruchomości hipotecznej [...] działka nr [...]. W skardze wniosła o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do zakończenia prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnej, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i przedstawił chronologicznie przebieg postępowania w sprawie . Wyjaśnił również, że ma ograniczone zasoby kadrowe i prowadzi ponad 3000 sprawa, które są rozpoznawane według kolejności wpływu. W dniu 28 lutego 2017 r. do akt sprawy wpłynął odpis decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. 5 r., nr [...], który stwierdził, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części została wydana z naruszeniem prawa, przy czym niemożliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 §2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm – powoływana dalej jako "ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Podstawą prawną złożonej w niniejszej sprawie skargi jest art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z jego brzmieniem Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. 5 r., nr [...] stwierdził, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części została wydana z naruszeniem prawa, przy czym niemożliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 §2 kpa. Powyższe rozstrzygnięcie wyłączyło zatem możliwość zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia 16 kwietnia 2014 r., dlatego w tym zakresie postępowanie sądowe zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r., I OSK 797/13, postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 publik. LEX ). Użycie ww. art. 149 § 1a ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został już wydany. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., w sprawie sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., w sprawie sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., w sprawie sygn. akt: II SAB/Sz 34/13). Powracając na grunt zawisłej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika następujący przebieg postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w W. "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego położonego w W. przy ul. [...] oraz odpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. J. B. zwróciła się do Ministra Infrastruktury i Rozwoju z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w części obejmującej dawną nieruchomość hipoteczną nr [...], dz. [...], stanowiącej obecnie część działki nr [...]. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2015 r., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] w części objętej ww. wnioskiem. Pismem z dnia 27 marca 2015 r. J. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. Po ponownym zbadaniu sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] stwierdził, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części została wydana z naruszeniem prawa, przy czym niemożliwe jest stwierdzenie nieważności tej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 §2 kpa. Z powyższej analizy wynika, że organ miał za zadanie w prowadzonym postępowaniu dokonanie obszernej analizy statusu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności oraz uwzględniania obowiązujących na przestrzeni wielu lat regulacji prawnych. Z tego powodu wydano już w sprawie szereg orzeczeń, które następnie były uchylane w wyniku składanych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem sądu, indywidualnej ocenie podlega zaangażowanie organu polegające na zapoznaniu się z zebranym materiałem wyjaśniającym, analizie tego materiału, rozważeniu twierdzeń stron, rozstrzyganiu o ewentualnej potrzebie uzupełniania materiału oraz podjęciu decyzji kończącej postępowanie. Należy także brać pod uwagę to, jaki jest stopień skomplikowania występującej w sprawie problematyki prawnej. Wobec powyższego mając na uwadze wyżej opisany przebieg postępowania w sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, mimo daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1992 r. ( [...] kwietnia 2014 r.). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 120 oraz art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ppsa.