I SAB/Wa 305/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie ponownego rozpoznania odwołania oddala skargę.

Pismem z 5 sierpnia 2022 r. A.B. (dalej również jako "Skarżąca") złożyła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej również jako "Kolegium") wobec braku wydania rozstrzygnięcia na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 16 grudnia 2021 r. decyzji Kolegium z 9 czerwca 2021 r., KOC/677/Op/21 w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego. Skarżąca wnioskiem z 22 grudnia 2020 r. wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego do końca ważności orzeczenia o niepełnosprawności, nie określając wysokości oczekiwanej pomocy. Prezydent m. W. (dalej również jako "Prezydent") decyzją z 18 stycznia 2021 r., nr [...] przyznał Skarżącej zasiłek okresowy z tytułu niepełnosprawności od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 170 zł i od 1 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2021 r. w wysokości 150 zł. Kolegium decyzją z 9 czerwca 2021 r. po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło decyzję Prezydenta w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku okresowego i orzekło o przyznaniu tego zasiłku od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 170 zł, a od 1 stycznia 2021 r. w wysokości 150 zł miesięcznie – do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1830/21, uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z 9 czerwca 2021 r. Prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi sprawy wpłynęły do Kolegium 25 maja 2022 r. Skarżąca pismem z 4 sierpnia 2022 r., wniosła ponaglenie do Organu, a pismem z 5 sierpnia 2022 r. wniosła skargę na bezczynność Kolegium. Jak wyjaśniła w świetle art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Skoro akta z prawomocnym orzeczeniem wpłynęły do Kolegium 25 maja 2022 r., a do dnia wniesienia skargi nie wydano decyzji w sprawie, Kolegium to pozostaje w bezczynności. Skarżąca wniosła o uznanie bezczynności Kolegium, zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 300 zł tytułem rekompensaty za czas oczekiwania na rozstrzygnięcie postępowania po upływie terminu do jego zakończenia, wymierzenie Organowi grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kolegium na skutek ponownego rozpatrzenia odwołania decyzją z 31 sierpnia 2022 r., nr KOC/3133/Op/22 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Prezydentowi do ponownego rozpatrzenia. Na skutek złożonego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 października 2022 r., uchylił zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Kolegium wniosło o jej odrzucenie. Jak wyjaśniło, złożenie ponaglenia było zabiegiem wyłącznie formalnym, mającym jedynie na celu złożenie skargi na bezczynność. Kolegium po upływie 2 miesięcy od otrzymania akt z Sądu zamierzało poinformować Skarżącą o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na wakacyjny okres urlopowy tj. do 31 sierpnia 2022 r., jednak złożenie skargi uczyniło działanie Kolegium w trybie art. 36 k.p.a. bezprzedmiotowym. Skarżąca w Kolegium ma około 60 spraw i przy obecnym stanie osobowym Kolegium trudno jest załatwić sprawę w terminie 1 miesiąca bez uszczerbku dla terminowego załatwienia innych spraw dotyczących pomocy społecznej. Ponadto jak poinformowało Kolegium, w sprawie wydano decyzję 31 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skargę na bezczynność organu administracji dopuszczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako p.p.s.a.). Art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca wyczerpała wymóg ustawowy warunkujący wniesienie przedmiotowej skargi, wnosząc ponaglenie. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć przy tym należy, że bezczynność organu zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej jako k.p.a.), zaś przewlekłość postępowania, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika z kolei, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). W postępowaniu odwoławczym załatwienie sprawy powinno nastąpić zaś co do zasady w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 in fine k.p.a.). Respektowanie zasady szybkości postępowania nie zwalnia jednak organu od obowiązku dążenia do ustalenia w sprawie miarodajnych z punktu widzenia stosowanych norm prawa materialnego elementów stanu faktycznego zgodnie z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Stąd terminy w jakich sprawa ma być załatwiona mogą ulegać przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a. Niektóre zaś okresy prowadzonego postępowania wręcz do nich nie są wliczane, co wynika wprost z art. 35 § 5 k.p.a., stanowiącego, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających (a więc także ustalonego w § 3 art. 35 k.p.a. terminu rozpoznania odwołania) nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 569 i 1002), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Pod pojęciem przyczyn niezależnych od organu, o których mowa w krańcowej części cytowanego przepisu, rozumieć z kolei należy przeszkody obiektywnie uniemożliwiające procedowanie sprawy, których źródłem nie są działania (zaniechania) owego organu, niestanowiące jednocześnie podstawy do zawieszenia postępowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zarzucenia organowi bezczynności. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie uchylającym decyzję z 9 czerwca 2021 r., wpłynęły do Kolegium 25 maja 2022 r. Następnie A. B. 5 sierpnia 2022 r. złożyła skargę na bezczynność Kolegium (poprzedzając ją ponagleniem). Kolegium niedługo po wniesieniu skargi tj. 31 sierpnia 2022 r. wydało rozstrzygnięcie w sprawie. W istocie Kolegium procedowało nad sprawą przekraczając jedynie 2 miesięczny termin ustawowy. Oceniając postępowanie w sprawie, tut. Sąd uwzględnił przede wszystkim specyfikę Kolegium jako Organu o szerokim zakresie kompetencji w rozpatrywanych sprawach i obciążenia nimi w związku z jego właściwością miejscową. Nie można przy tym abstrahować od znanej z urzędu, jak też sygnalizowanej w odpowiedzi na skargę, okoliczności równoległego prowadzenia przez Kolegium kilkudziesięciu postępowań w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej przyznanych Skarżącej na przestrzeni kilku lat. Powyższe oznacza zwiększenie obowiązków oraz prowadzonych czynności w sprawach. Konieczność zindywidualizowanego podejścia do każdej z nich bez wątpienia mogła oddziaływać na tempo ich załatwiania. Powyższe okoliczności stanowią przeszkody obiektywnie uniemożliwiające prowadzenie sprawy, które są niezależne od Organu. Mając na uwadze okres procedowania Kolegium, a także trwający wakacyjny okres urlopowy - przy tak znacznym obciążeniu sprawami, nie sposób uznać, że Kolegium było bezczynne. To zaś czyni skargę niezasadną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.