I SAB/Wa 30/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.C., S.K. i B.L. na bezczynność przez Ministra Finansów w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Finansów, w wydaniu decyzji w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (ul. [...]), gmina katastralna [...], dawniej ozn. lwh [...], lwh [...] d. nr KW [...], nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz B.C., S.K. i B.L. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)

B.C., S. K. i B.L. pismem z [...] listopada 2019 r., nadanym w dniu 30 grudnia 2019 r. (data stempla pocztowego) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w postępowaniu w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...] i [...] (ul. [...]), gmina katastralna [...], dawniej ozn. lwh [...], lwh [...] d. nr KW [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Minister Finansów wszczął w powyżej wskazanej spawie postępowanie [...] lipca 2014 r. Następnie pismem opatrzonym datą [...] listopada 2019 r. B. C., S. K. i B. L. wnieśli ponaglenie. Wskazane uprzednio osoby wniosły następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów. Skarżący uzasadnili, że w sprawie nie są podejmowane żadne działania zmierzające do jego zakończenia. Organ od pewnego czasu zawiadamiania strony o wyznaczeniu nowych terminów zakończenia postępowania. Minister skierował do skarżących 9 pism w tym przedmiocie. Pomimo upływu wskazanych w nich terminów sprawa nie została rozstrzygnięta. Przy czym strony wielokrotnie występowały o informację, czy postępowanie zostało zakończone, lecz organ nie udzielił na te wystąpienia odpowiedzi. Podawane powody wielokrotnego przesuwania terminu załatwienia sprawy nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów stwierdził, że wydał [...] stycznia 2020 r. decyzję nr [...], w której stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa [...] udziału w prawie własności nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...] i [...], do którego uprzednio uprawnieni byli J. L., A. K. i B. L. w udziale [...] każdy. W ocenie organu w sprawie nie można zarzucać bezczynności, gdyż przebieg postępowania dowodzi, że podejmowane były czynności, celem jej zakończenia sprawy, które uzasadniały przedłużenie terminu jej rozstrzygnięcia. Minister zgromadził obszerny materiał dowodowy. Postępowanie nie zostało zakończone w terminie określonym w art. 35 kpa. z przyczyn wynikających z okoliczności sprawy, to jest bardzo skomplikowanego charakteru (faktycznego oraz prawnego). Przy czym jest to jedno z kilkuset postępowań i w tej i podobnych sprawach kierowane są do Ministra w dużej liczbie zapytania przez organy ścigania oraz inne podmioty. Wymusza to skierowanie pozostających do dyspozycji środków także na wykonywanie czynności, związanych z załatwieniem tych spraw. Przy czym strony postępowania były informowane o jego stanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji lub postanowienia. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Minister Finansów decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], a więc po wniesieniu skargi na bezczynność, stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa [...] udziału w prawie własności nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...]. Wydanie przez organ ww. orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w tym postępowaniu i zobowiązania do wydania aktu, nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany do dokonania oceny. Sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem z akt administracyjnych sprawy wynika, że Minister Finansów po wszczęciu postępowania podejmował czynności celem jej zakończenia. Ponadto informował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazywał nowe, przewidywane terminy jej zakończenia. Załatwienie niniejszej sprawy znajduje również uzasadnienie w stopniu jej skomplikowania i konieczności pozyskania i analizy materiałów archiwalnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a