I SAB/Wa 3/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. B., A. C., B. C. i D. [...] Spółka Jawna w G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość oddala skargę.

E. B., A. C., B. C. i D. [...]. w G. pismem z dnia 27 listopada 2020 r. (data wpływu do organu 4 grudnia 2020 r.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 20 stycznia 2020 r. o ustalenie odszkodowania za grunt [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia sprawy i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na podjęcie działań w przedmiotowej sprawie i brak możliwości dotrzymania ustawowych terminów jej załatwienia z uwagi na dużą ilość spraw odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz ich skomplikowany charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie wyżej wymieniona kontrola, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub w pkt 4a. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W tym miejscu należy stwierdzić, że pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże w orzecznictwie uważa się konsekwentnie, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyroki NSA z dnia: 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, 5 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 422/13, 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13, a także postanowienia NSA z dnia: 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12 i 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 1247/12 - opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym pojęcie przewlekłości postępowania będzie obejmować opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy prowadzące do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Wnioski stąd wynikające powinny być jednak każdorazowo korygowane przez charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, a także doniosłość sprawy dla strony skarżącej. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...]. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2020 r. (data wpływu do organu 21 stycznia 2020 r.) skarżący wystąpili o ustalenie odszkodowania za cztery dawne działki dekretowe położone w [...] przy ul. [...] ozn. jako "Folwark [...]" dz. [...], [...], [...] i [...]. Pismem z dnia 29 stycznia 2020 r. organ wystąpił o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, które otrzymał w dniu 10 lutego 2020 r. Pismem z dnia 14 maja 2020 r. (data wpływu do organu) wnioskodawcy sprostowali wniosek w zakresie położenia dwóch działek. Pismem z dnia 19 maja 2020 r. organ wystąpił do skarżących o uzupełnienie wniosku o dokument potwierdzający prawo własności przedmiotowej nieruchomości na dzień 21 listopada 1945 r. oraz o przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po Z. C.. Żądane dokumenty zostały złożone przez skarżących w dniu 17 lipca 2020 r. Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] o przesłanie dokumentów z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, który w odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2020 r.(data wpływu do organu [...] sierpnia 2020 r.)poinformował, że w archiwum brak jest księgi dawnej "Folwark [...]). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione przez skarżących ponaglenie za nieuzasadnione, podnosząc, że Prezydent [...] podejmował działania niezbędne w celu wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie prowadzone było bez zbędnej zwłoki. Działania organu zmierzały do uzupełnienia potrzebnej dokumentacji, dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zdaniem Sądu, opisane powyżej czynności organu nie były czynnościami pozornymi, zbędnymi czy nieefektywnymi. Celem działań podjętych przez organ było natomiast jednoznaczne wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie można także stwierdzić, że czynności podejmowane przez organ były celowo rozciągnięte w czasie. Po zbadaniu całokształtu prowadzonego przez organ postępowania Sąd doszedł do przekonania, że Prezydent [...] nie prowadził postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżących w sposób przewlekły. Podnieść przy tym należy, że szybkość działania organów administracji określona w art. 12 k.p.a. nie może być celem samym w sobie, ponieważ każda sprawa musi być dokładnie rozpatrzona pod względem faktycznym i prawnym, gdyż tego wymaga zasada praworządności i prawdy obiektywnej. Wprawdzie organy administracji publicznej muszą działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jednak nie oznacza to, że okoliczności faktyczne mają być badane w sposób pobieżny. Szybkość postępowania nie może być realizowana kosztem wnikliwości. Taka postawa organu ukierunkowana wyłącznie na szybkie załatwienie sprawy stałaby także w sprzeczności z pozostałymi zasadami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przy rozstrzyganiu sprawy niniejszej, Sąd wziął również pod uwagę wystąpienie w kraju, po złożeniu przez skarżących wniosku o ustalenie odszkodowania, stanu epidemii. Zgodnie bowiem z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6) ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 i poz. 567) oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. Nr 568) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres (tj. od 14 marca 2020 r.). Natomiast zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1) ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. W myśl art. 15 zzs ust. 11 ustawy zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zaś zgodnie z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46 (tj. ww. ustawy z 2 marca 2020 r.), których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs (ww. ustawy z 2 marca 2020 r.), biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza, to, że postępowanie administracyjne dotyczące rozpoznania wniosku o odszkodowanie rozpoczęło dalszy swój bieg od 24 maja 2020 r., tj. 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej z dnia 14 maja 2020 r., tj. 16 maja 2020 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.