I SAB/Wa 283/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. M., A. M., M. G., H. J., A. K., J. G., M. W. i K. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o waloryzację i wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2019 r. o waloryzację i wypłatę odszkodowania, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących Z. M., A. M., M. G., H. J., A. K., J. G., M. W. i K. K. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Z. M., A. M., M. G., H. J., A. K., J. G., M. V. i K. K. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] października 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2019 r. o waloryzację i wypłatę odszkodowania za nieruchomości położone w W. w trybie art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.). W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo uznania za uzasadnione ponaglenia wniesionego do Wojewody [...], skarżący nie otrzymali decyzji będącej odpowiedzią na ich wniosek, mimo że kwestia waloryzacji ustalonego odszkodowania jest sprawą administracyjną, która powinna być załatwiona w formie decyzji. Zdaniem skarżących, brak decyzji jest wynikiem nieuzasadnionej opieszałości organu, który nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do zakończenia postępowania. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie czterech miesięcy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że wniosek z [...] sierpnia 2019 r. obarczony był brakami formalnymi, tj. brakiem podpisu. Brak ten uzupełniono dopiero w dniu 23 grudnia 2019 r. Z kolei uzupełnienie treści podania nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2020 r. Dodatkowo akta sprawy, w związku z ponagleniami wnoszonymi przez skarżących, od 10 grudnia 2019 r. do 14 stycznia 2020 r. oraz od 26 sierpnia 2020 r. do 23 września 2020 r. znajdowały się poza urzędem. W konsekwencji uznać należy, że opóźnienie w rozpoznaniu sprawy nie powstało z winy organu, a wynikało z konieczności uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie jego doprecyzowania. Organ poinformował również, że pismem z [...] listopada 2020 r. powiadomił strony, że wniosek zostanie rozpoznany do 31 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent dopuścił się bezczynności, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z [...] sierpnia 2019 r. o waloryzację i wypłatę odszkodowania. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd uznał jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent mimo otrzymania wniosku skarżących w dniu 6 sierpnia 2019 r., dopiero w dniu 10 grudnia 2019 r. wezwał ich pełnomocnika do jego podpisania, a to na skutek wniesionego ponaglenia do wydania decyzji. Następnie pismem z [...] stycznia 2020 r. poinformował strony, że odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. zostało wypłacone, wobec czego brak jest podstaw do ponownej jego wypłaty, czy też waloryzacji. W odpowiedzi z 2 marca 2020 r. skarżący wskazali, że w ich ocenie brak jest dowodów na wypłatę odszkodowania. Organ w dniu 16 marca 2020 r. wezwał następnie skarżących do sprecyzowania, czy ich wniosek o wszczęcie postępowania złożony został w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też jest wezwaniem do zapłaty ustalonego już odszkodowania. W odpowiedzi z 6 kwietnia 2020 r. skarżący jako podstawę prawną wniosku wskazali art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości i poinformowali, że podstawa ta widniała już we wniosku wszczynającym postępowanie, a zatem brak było podstaw do zobowiązania stron do jego sprecyzowania. Od tej pory nie podjęto już żadnych czynności w sprawie. W ocenie Sądu z powyższego wynika, że postępowanie niniejsze prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 K.p.a. Organ w sprawie działa opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia. Organ nie tylko nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, ale również nie zastosował się do obowiązku wynikającego z art. 36 K.p.a., bowiem przez okres ponad roku od otrzymania wniosku, jedynie raz poinformował strony o przyczynach zwłoki (por. pismo z [...] listopada 2020 r.), a to na skutek wniesionej do Sądu skargi na bezczynność. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania. ----------------------- 3