I SAB/Wa 248/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. i B. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących Z. B. i B. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Z. B. i B. B. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] sierpnia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że choć zażalenie wniesione zostało w dniu [...] maja 2018 r., to mimo upływu ponad dwóch lat, nie zapadło rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca, o przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po [...] zł oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zażalenie skarżących nie zostało rozpoznane z uwagi na to, że organ nie dysponował aktami administracyjnymi, o które wielokrotnie zwracano się do Urzędu [...]. W odpowiedzi uzyskiwano informację, że akta te znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przy sprawie o sygn. akt I SA/Wa 809/18. Wobec powyższego pismem z [...] sierpnia 2020 r. wystąpiono do Sądu o ich wypożyczenie. Przy piśmie z [...] października 2020 r. organ nadesłał postanowienie z [...] października 2020 r., którym po rozpoznaniu zażalenia skarżących, uchylił zaskarżone postanowienie. Wobec tego wniósł o oddalenie skargi lub o umorzenie przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Wojewoda postanowieniem z [...] października 2020 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżących, uchylił postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ ww. postanowienia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania powyższego zażalenia, nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2018 r. wpłynęło do Wojewody w dniu [...] maja 2018 r. W dniu [...] listopada 2018 r. organ wystąpił do Urzędu [...] o nadesłanie akt sprawy, jednak otrzymał informację, że akta te znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przy sprawie o sygn. akt I SA/Wa 809/18. Po tej dacie przez okres ponad półtora roku organ nie podjął już próby uzyskania akt administracyjnych ani od Urzędu [...], ani też bezpośrednio od Sądu (pismem z [...] czerwca 2020 r. wystąpiono do Urzędu o ich nadesłanie). Dopiero wniesione przez skarżących w dniu [...] sierpnia 2020 r. ponaglenie do rozpoznania zażalenia, skutkowało wystąpieniem w dniu [...] sierpnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt postępowania. Z powyższego wynika, że przed długi czas organ nie czynił starań, aby pozyskać dokumentację niezbędną do wydania postanowienia. Nie budzi zatem wątpliwości, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w ocenie Sądu, z uwagi na wydanie postanowienia rozpoznającego wniesione zażalenie, jak również okoliczność, że organ do [...] września 2020 r. nie dysponował aktami przedmiotowej sprawy, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę Sąd oddalił. Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16 i z 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnili wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej. Nie wskazali bowiem jaką szkodę ponieśli w związku z przedłużającym się rozpoznaniem zażalenia od postanowienia Prezydenta [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.