I SAB/Wa 223/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej położonej przy ul. [...] w Warszawie - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz W. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 10 sierpnia 2023 r. W. S. (dalej: skarżący) za pośrednictwem organu wniósł skargę (poprzedzoną ponagleniem z dnia 13 lipca 2023 r.) na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: organ) w rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 maja 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ozn. Nr hip. [...] i [...]. Skarżący wniósł o: - wyznaczenie Prezydentowi m.st. Warszawy terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy stosownie do treści art. 149 § 1 ppsa, - skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o przepis art. 119 pkt 4 ppsa, - zasądzanie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił m.in., że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej po mimo upływu wielu lat nie został ostatecznie rozpoznany. Skarżący wskazał, że co prawda decyzjami z dnia 28 lipca 2015 r. (znak: 399/GK/DW/2015 i 400/GK/DW/2015) Prezydent m.st. Warszawy ustanowił na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości prawo użytkowania wieczystego do gruntu, jednakże decyzje te zostały uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie i sprawy przekazano do ponownego rozpoznania. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sprawy sygn. I SA/Wa 1038/16, I SA/Wa 1039/16) oddalił skargi na ww. rozstrzygnięcia. Skarżący zaznaczył, że sprawa pomimo, że wróciła w 2017 r. ponownie do rozpoznania do organu, to organ nie podjął żadnych działań. Organ nie dochował terminów o których mowa w art. 35 kpa i nie poinformował o przyczynach bezczynności. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako "ppsa"), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej, o jakiej mowa art. 3 § 2 pkt 8 ppsa mamy do czynienia gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności. Stosownie do art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa na dokonanie określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). Według art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W kontrolowanej sprawie ocenie Sądu podlegała działalność organu w okresie od dnia 25 kwietnia 2015r. (tj. od dnia zwrotu akt przez Naczelny Sad Administracyjny) do dnia złożenia skargi, tj. do dnia 10 sierpnia 2023 r. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że w niniejszej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ bez wątpienia prowadził postępowanie administracyjne przez kilkadziesiąt lat i na dzień zarówno złożenia skargi jak i wyrokowania nie rozpoznał wniosku. Należy podkreślić, że co prawda – jak słusznie podniósł skarżący - organ w 2015 r. wydał decyzje w sprawie, nie mniej rozstrzygnięcia te zostały uchylone przez organ drugiej instancji, a następnie prawomocnie podtrzymane przez wojewódzki sąd administracyjny. Po zwrocie akt sprawy ponownie do organu pierwszej instancji, tj. od dnia 25 kwietnia 2017 r. do dnia wyrokowania, Prezydent m.st. Warszawy podjął czynność zmierzającą do załatwienia sprawy dopiero po 4 latach bezczynności (nie licząc korespondencji z CBA, Prokuraturą, sądami), tj. zlecił opracowanie geodezyjne, które zostało przekazane do organu w dniu 14 stycznia 2022 r. Od tego czasu mimo wielokrotnych pism o informacje w sprawie organ podjął dalsze czynności (pisma do MSWiA i Sądu Rejonowego w Warszawie, Archiwum Państwowego) po kolejnym roku bezczynności (pisma z dnia 10 lutego br., 29 i 31 marca br.). Również zawiadomienie w trybie 10 kpa organ podjął po 6 miesięcznej zwłoce. Te wszystkie okoliczności – w ocenie Sądu – wskazują, że organ w sposób bezsprzeczny nie dotrzymał terminów wynikających z art. 35 kpa i 36 kpa (postępowanie trwało bardzo wiele lat) tym samym bez wątpienia dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku. Wobec tego, że na dzień wyrokowania organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd w punkcie 1. wyroku zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, która to bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku), na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa zobowiązał organ do rozpoznania wniosku (pkt 1 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa, na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. (pkt 3 wyroku).