I SAB/Wa 191/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 4 kwietnia 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło zażalenie P.S. (dalej: skarżący) na przewlekłość prowadzonych postępowań przez Prezydenta [...] – Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. W dniu [...] października 2016 r. Kolegium wezwało skarżącego do usunięcia braków zażalenia z dnia [...] kwietnia 2016 r. poprzez własnoręczne jego podpisanie, wskazanie adresu zamieszkania, od którego zależy właściwość organów administracji, sprecyzowanie żądania poprzez wskazanie, jaki wpływ na prawa i obowiązki skarżącego będzie miało rozpatrzenie podania, uiszczenie zaliczki na poczet kosztów postępowania, złożenie własnoręcznie podpisanego oświadczenia o stanie majątkowym, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Skarżący nie wykonał wezwania, tym samym Kolegium pismem z dnia [...] listopada 2016 r. zawiadomiło skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania podania z dnia [...] kwietnia 2016 r. dotyczącego 113 różnych wniosków złożonych od lipca do grudnia 2015 r. w przedmiocie zażalenia w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "k.p.a." P.S. pismem z dnia [...] maja 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia z dnia [...] kwietnia 2016 r. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Prezydenta [...] – Ośrodek Pomocy Społecznej [...]. Skarżący w treści skargi wskazał, że do dnia złożenia skargi Kolegium nie wydało żadnej decyzji ani postanowienia w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazało, że działania skarżącego są formą skrajnego pieniactwa, stanowiącego nadużycie prawa do sądu, które nie powinno podlegać ochronie. Kolegium podniosło, że powyższą ocenę działań potwierdził sam skarżący ignorując wezwanie z dnia [...] października 2016 r. do usunięcia braków formalnych podania. Skarżący odebrał wezwanie, jednak nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi, co skutkowało pozostawieniem podania bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] polegająca nie wydaniu postanowienia w związku z wniesieniem przez skarżącego zażalenia w trybie przepisu art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w myśl art. 37 § 2 k.p.a. organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na tle regulacji zawartej w art. 37 k.p.a. przyjmuje się w orzecznictwie, że na nierozpoznanie przez organ drugiej instancji zażalenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., to jest zażalenia na niezałatwienie sprawy przez organ pierwszej instancji, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W użytym w art. 37 § 1 k.p.a. pojęciu "niezałatwienie sprawy" nie mieści się rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w tym przepisie. Rozpoznanie takiego zażalenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która gdyby nawet została ujęta w formie postanowienia, nie mogłaby być zaskarżona do sądu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nadzorcze nie mieści się w kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a., wobec czego nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji na bezczynność organu w niezałatwieniu zażalenia, o którym stanowi art. 37 § 1 k.p.a., skarga do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalna. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 p.p.s.a.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. postanowienia NSA: z dnia 6 lutego2013 r., sygn. akt II GSK 65/13; z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 872/12, zbiór LEX nr 1145135; z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2259/10; z dnia 27 września 2001 r., sygn. I SAB 177/01, zbiór LEX nr 84483; z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. I SAB 86/94, opubl. ONSA 1996/1/39). Skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, brak jest podstaw do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu, do którego wniesiono takie zażalenie. Zatem skarga P.S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 k.p.a. jest niedopuszczalna. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.