I SAB/Wa 171/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 15 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia pisma z dnia 12 stycznia 2023 r. postanawia odrzucić skargę

W piśmie z dnia 15 czerwca 2023 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia pisma skarżącego z dnia 12 stycznia 2023 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) i wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania od orzeczenia Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 9 stycznia 2023 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 12 stycznia 2023 r. wysłał do Ministra Zdrowia odwołanie od ułomnej decyzji administracyjnej wydanej przez Rzecznika Praw Pacjenta w dniu 9 stycznia 2023 r. Minister Zdrowia uznał się niewłaściwy w tej sprawie i przekazał odwołanie do Prezesa Rady Ministrów, który z kolei potraktował je jako skargę z działu VIII k.p.a. Skarżący uznał taki sposób załatwienia sprawy za całkiem niezgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na to, że sprawa dotyczy postępowania skargowego z działu VIII k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Z powyższych przepisów wynika, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej dopuszczalne jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Innymi słowy, warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność jest możliwość złożenia skargi na ewentualną decyzję (postanowienie, orzeczenie) wydaną w tym zakresie. Skarga M. M. dotyczy bezczynności Prezesa Rady Ministrów w zakresie rozpatrzenia jego pisma z dnia 12 stycznia 2023 r. (k. 27 akt sądowych). W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze skarżącym, że pismo to stanowi odwołanie od ułomnej decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 9 stycznia 2023 r. W piśmie tym skarżący zwrócił się bowiem do Ministra Zdrowia ze skargą na przewlekanie jego sprawy przez Rzecznika Praw Pacjenta. Wskazał, że jego skargę rozpatrywano przez pół roku, aby oznajmić, że Rzecznik nie ma dostępu do systemu e-zdrowie. Skarżący wniósł o skierowanie jego skargi do podmiotu, który ją rozpatrzy i ma dostęp do systemu e-zdrowie. Wniosek skarżącego sprowadza się zatem w istocie do żądania rozpatrzenia sprawy z jego wcześniejszej skargi w sposób zgodny z życzeniem skarżącego. Z treści pisma nie wynika natomiast w żaden sposób, by intencją skarżącego było złożenie odwołania od pisma Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 9 stycznia 2023 r., które to pismo skarżący uznawałby za decyzję administracyjną. Dopiero w ponagleniu z dnia 25 maja 2023 r. skarżący po raz pierwszy określił swoje pismo z dnia 12 stycznia 2023 r. jako odwołanie, jednak, co wymaga podkreślenia taka konstatacja nie znajduje potwierdzenia w treści wspomnianego pisma. Pismo skarżącego z dnia 12 stycznia 2023 r. stanowi zatem, zdaniem Sądu, kolejne pismo złożone w ramach toczącego się na podstawie przepisów działu VIII k.p.a. postępowania skargowego. Określona w skardze bezczynność organu nie jest więc związana z wydaniem jakiegokolwiek aktu lub podjęcia jakiejkolwiek czynności, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak jest też przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w przepisach działu VIII k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 26/07, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Postępowanie w sprawie skarg wniesionych w trybie art. 227 w związku z art. 221 k.p.a. ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowe, w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, nie kończy się wydaniem władczego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia). Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Działania podejmowane przez organ w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 w związku z art. 221 k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na wynik tego postępowania, ani też na bezczynność organu w zakresie rozpoznania skargi. Żaden przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 w związku z art. 221 k.p.a., brak jest też przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.