I SAB/Wa 164/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G., G. B.-B., A. K. i M. G. na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta m. [...] do rozpoznania wniosku z dnia 19 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m [...] na rzecz skarżących J. G., G. B.-B., A. K. i M. G. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia 19 lutego 2015 r. J. G., G. B.-B., A. K. i M. G. zwrócili się do Prezydenta m.[...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , oznaczonej nr hip. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa. Z analizy akt sprawy wynika, że pismem z dnia 23 września 2015 r. organ I instancji zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. [...] w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 8 maja 2015 r. wnioskodawcy złożyli do Wojewody [...] zażalenie w trybie art. 37 kpa na niezałatwienie przez Prezydenta m. [...] przedmiotowej sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...] uznał za uzasadnione zażalenie wnioskodawców na niezałatwienie przez Prezydenta m. [...] sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za opisaną nieruchomość warszawską i wyznaczył Prezydentowi m. [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Powyższe postanowienie wraz z aktami administracyjnymi wpłynęło do organu I instancji w dniu 18 września 2015 r. Pismem z dnia 5 stycznia 2016 r. J. Ga., G. B.-B., A. K. i M. G. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania opisanego wyżej wniosku. Skarżący zarzucili organowi naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kpa oraz wyznaczonego przez Wojewodę [...] . Skarżący wskazali ponadto, że organ nie zakończył sprawy, nie wyjaśnił istoty przedłużającego się milczenia, ani nie wskazał nowego terminu wydania decyzji. Wobec czego wnieśli m.in. o: zobowiązanie Prezydenta m. [...] do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Poza sporem jest, że do dnia rozpatrzenia skargi organ I instancji nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 19 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], nr hip. [...]. Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 20 lutego 2015 r. i od momentu wpływu do organu tego wniosku rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 kpa. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem, pomimo upływu ustawowego terminu Prezydent m. [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta m. [...] do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony trzymiesięczny termin do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że Prezydent m. [...] nie dokonał, poza pismem o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, praktycznie żadnej czynności mającej odzwierciedlenie w aktach sprawy, a zmierzającej do zakończenia postępowania i wydania merytorycznej decyzji. Przy czym zauważyć należy, że organ oprócz niedotrzymania terminu załatwienia sprawy wynikającego z przepisów kpa, zignorował także termin wskazany przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2015 r. Ponadto o akta własnościowe nieruchomości organ wystąpił dopiero po 7 miesiącach od wpływu do organu wniosku odszkodowawczego. Jednocześnie organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 kpa i nie poinformował stron postępowania o przyczynie niedotrzymania terminu zakończenia sprawy oraz o nowym terminie wydania decyzji. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia licznych dokumentów. Natomiast organ w sprawie działa opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta w terminie zdecydowanie krótszym. Z tych względów, w ocenie Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy miała charakter rażącego naruszenia prawa, tj. art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło w oparciu o art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.