I SAB/Wa 127/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej I. D. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I. D. (dalej jako "skarżąca") pismem z 12 lutego 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania z [...] marca 2017 r. od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że choć rozpoznanie odwołania nie jest czasochłonne, bowiem Wojewoda nie rozpatrzył sprawy wszechstronnie (niedostatecznie wyjaśnił stan faktyczny), to organ odwoławczy już dwukrotnie przesuwał termin jego rozpatrzenia na łączny okres czternastu miesięcy. Tym samym sprawa, która nie jest skomplikowana ma zostać rozpoznana w terminie 15-krotnie dłuższym niż ten, który przewiduje ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Organ odwoławczy zwłokę w rozpoznaniu sprawy argumentuje dużą liczbą tego rodzaju spraw i koniecznością rozpatrywania ich według kolejności wpływu. Jak jednak wynika z art. 35 § 1 K.p.a., wydłużenie terminu załatwienia sprawy (do maksymalnie dwóch miesięcy) przewidziane jest jedynie dla spraw szczególnie skomplikowanych. Z tego względu w dniu 22 grudnia 2017 r. ponaglono organ do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie czternastu dni; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że z art. 36 § 1 K.p.a. wynika możliwość przedłużania terminu załatwienia sprawy, a zatem podejmowanie takich czynności nie jest objęte negatywna oceną ustawodawcy. Organ zauważył, że odwołanie w niniejszej sprawie złożone zostało w organie pierwszej instancji w dniu [...] marca 2017 r. Wpływające natomiast do urzędu wnioski rozpatrywane są zgodnie z kolejnością wpływu i reguła ta jest ściśle przestrzegana. Obiektywne zatem przedłużanie terminu rozpoznania odwołania skarżącej, przy jednoczesnym informowaniu stron o przyczynach zwłoki i wskazywaniu nowego terminu załatwienia sprawy, czyni zarzuty skargi niezasadnymi. Dodatkowo przedmiotowa sprawa jest sprawą skomplikowaną, co wynika z zawiłości w ustalaniu jej stanu faktycznego i prawnego. W toku postępowania dokonano licznych czynności, zbierano rozproszone dane będące w posiadaniu różnych organów, gromadząc obszerny materiał dowodowy. Ponadto wyjątkowy charakter nieruchomości, której postępowanie to dotyczy (będącej we władaniu Muzeum [...] w [...]) wymaga dołożenia szczególnej staranności przy jego rozpatrywaniu. Z powyższych przyczyn Minister wniósł o zobowiązanie go do rozpatrzenia sprawy w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem od 30 marca 2017 r., kiedy to do organu odwoławczego wpłynęło odwołanie z 14 marca 2017 r., do dnia wyrokowania odwołania tego nie rozpoznał. Zauważyć również należy, że jedynymi czynnościami, które podjęto na etapie postępowania odwoławczego było dwukrotne informowanie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz o przyczynach zwłoki (por. pisma z 26 kwietnia 2017 r. oraz z 1 grudnia 2017 r.) Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez organ okoliczność każdorazowego informowaniu stron o przyczynach zwłoki i wskazywania nowego terminu rozpoznania sprawy, jak i powoływanie się na fakt rozpoznawania spraw według kolejności wpływu. Okoliczności te nie mieszczą się bowiem w przesłankach określonych w art. 35 § 5 K.p.a. Wyznaczanie nowych terminów załatwienia sprawy nie może w takiej sytuacji usprawiedliwiać organu orzekającego od zarzutu bezczynności, czy też przewlekłości zwłaszcza, że żaden z tych terminów nie został przez Ministra dochowany, a w sprawie nie podjęto jakiejkolwiek merytorycznej czynności zmierzającej do rozpoznania odwołania. Wobec powyższego w ocenie Sądu, koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania odwołania z 14 marca 2017 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie przedmiotowego odwołania, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że przedmiotowe odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 30 marca 2017 r., w dniu 4 stycznia 2018 r. organ otrzymał pismo uzupełniające to odwołanie, zaś już w dniu 12 lutego 2018 r. wniesiono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, z którą akta przekazano do Sądu. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że organ informował strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie. Sąd wziął również pod uwagę znaczny stopień skomplikowania tego rodzaju spraw oraz obszerność materiału dowodowego, z którym organ ma obowiązek się zapoznać. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania odwoławczego miało charakter rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.